Zachodnia Polska ma najlepiej. Tu najlepiej oglądać zaćmienie Słońca w środę
Zaćmienie Słońca w środę będzie najlepiej widoczne w zachodniej i północnej Polsce, a także w Kotlinie Kłodzkiej. W trakcie maksimum Księżyc przesłoni w naszym kraju znaczną część tarczy słonecznej, przez co Słońce przyjmie kształt sierpa.
Zjawisko zacznie się jeszcze przed zachodem Słońca. W zależności od lokalizacji w Polsce pierwsza faza zaćmienia przypadnie między 19:10 a 19:20, ale końcówka zjawiska wypadnie już po zachodzie, gdy Słońce schowa się za horyzont.
Gdzie w Polsce widać największą fazę zaćmienia Słońca?
Najwyższą fazę w Polsce odnotuje Kotlina Kłodzka: 88 proc. Na Mazurach będzie to do 85 proc. Doktor Elżbieta Kuligowska z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego wskazała też na wysokie wartości w kilku dużych miastach zachodu kraju.
– W okolicach Wrocławia, Gorzowa Wielkopolskiego i Szczecina Księżyc zasłoni nawet około 86 proc. tarczy Słońca. W południowo-wschodniej części kraju zjawisko będzie płytsze, a w rejonie Rzeszowa osiągnie około 58 proc. – poinformowała uczelnia.
Najmniej efektownie zapowiada się obserwacja w Bieszczadach. W praktyce obserwatorzy zobaczą tam 42 proc. zasłoniętej tarczy, ponieważ później Słońce zajdzie. W Polsce na wschód od linii Olsztyn-Łódź-Opole faza maksymalna nastąpi już po zachodzie dziennej gwiazdy.
O której godzinie zaćmienie Słońca w miastach?
“Almanach astronomiczny na rok 2026”, wydany przez Polskie Towarzystwo Astronomiczne, wymienia kolejne wartości – początek zjawiska, faza maksymalna i zachód Słońca – dla wybranych miast: Białystok – 19.13, brak maksimum, 20.01; Gdańsk – 19.11, 20.05, 20.23; Kraków – 19.18, brak maksimum, 20.04; Łódź – 19.16, 20.08, 20.12; Poznań – 19.15, 20.10, 20.24; Szczecin – 19.14, 20.08, 20.26; Warszawa – 19.15, 20.07, 20.07; Wrocław – 19.17, 20.12, 20.19.
Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie częściowe?
Ze względu na niskie położenie Słońca nad horyzontem dr Elżbieta Kuligowska zaleca wcześniejsze znalezienie miejsca z otwartym widokiem na zachód, bez przesłaniania przez budynki, drzewa i wzniesienia. Naukowczyni przypomniała też, że obserwacja Słońca bez zabezpieczenia może skończyć się trwałym uszkodzeniem wzroku. Promieniowanie słoneczne może uszkodzić siatkówkę, a szkody często powstają bez bólu i pozostają nieodwracalne.
Bezpieczne rozwiązania wymienione w materiale to:
- certyfikowane okulary do obserwacji zaćmień,
- lornetki lub teleskopy z odpowiednimi filtrami słonecznymi,
- metoda projekcyjna, czyli rzutowanie obrazu Słońca na kartkę papieru.
Naukowcy przestrzegają natomiast przed popularnymi, lecz nieskutecznymi metodami obserwacji: płytami CD, przydymionym szkłem, okularami przeciwsłonecznymi oraz kliszami fotograficznymi. Jak podkreślono, nie zapewniają one wystarczającej ochrony i mogą dawać złudne poczucie bezpieczeństwa.
Dlaczego zaćmienie Słońca nie występuje co miesiąc?
Badaczka z UJ przypomniała, że zaćmienie Słońca zachodzi, gdy Księżyc znajdzie się między Ziemią a Słońcem i częściowo lub całkowicie zasłania tarczę słoneczną. Zjawisko może wystąpić wyłącznie podczas nowiu, ale mimo to nie obserwuje się go co miesiąc.
Czytaj też: Atak pod Złotymi Tarasami. Student stracił przytomność po jednym ciosie
– Wynika to z faktu, że orbita Księżyca jest nachylona względem płaszczyzny orbity Ziemi o około 5 stopni. Do zaćmienia dochodzi tylko wtedy, gdy nów przypada w pobliżu punktu przecięcia obu orbit – wyjaśniła dr Elżbieta Kuligowska.
Przeczytaj także: To nagrała fotopułapka. Nie spodziewali się takich dzików
Następna okazja do obserwacji głębokiego zaćmienia częściowego pojawi się 2 sierpnia przyszłego roku. Z kolei na kolejne całkowite zaćmienie widoczne z terytorium Polski trzeba będzie poczekać ponad sto lat. Nastąpi w 2135 r.