Wojsko ćwiczyło przed defiladą. W sieci wrze od fake newsów
W sobotę z okazji Święta Wojska Polskiego, obchodzonego 15 sierpnia, w Warszawie zaplanowano defiladę wojskową, a w Gdyni paradę morską. W mediach społecznościowych pojawiły się jednak nagrania przejazdów sprzętu po stolicy, którym przypisano fałszywy kontekst: internauci sugerują, że Polska przygotowuje się do wojny.
W Warszawie podczas defilady zapowiedziano prezentację nowoczesnego sprzętu, m.in. wozów bojowych Borsuk i Rosomak, czołgów Abrams i K2, armatohaubic Krab oraz systemów dronowych Gladius. Pokazać ma się także lotnictwo, w tym m.in. samoloty F-16 i F-35 oraz śmigłowce Black Hawk, AW149 i AH-64 Apache.
Równolegle w Gdyni na wodach Zatoki Gdańskiej ma odbyć się parada morska z udziałem okrętów Marynarki Wojennej. Właśnie przygotowania do tych wydarzeń są tłem dla nagrań, które w internecie zyskują popularność.
Dezinformacja o przejazdach w Warszawie
Na platformach społecznościowych krążą filmy z przygotowań do defilady w Warszawie, na których widać przemieszczające się czołgi. Na platformie X część materiałów opatrzono jednak fałszywymi twierdzeniami, jakoby przejazdy sprzętu wiązały się z przygotowaniami Polski do wojny.
Jedna z takich publikacji zebrała ponad 300 tys. wyświetleń. Materiały pokazują realne przejazdy, ale błędna jest ich interpretacja: nagrania dotyczą prób przed defiladą, a nie działań związanych z konfliktem zbrojnym.
Ministerstwo Obrony Narodowej wcześniej zapowiadało w komunikacie przejazdy sprzętu wojskowego ulicami Warszawy w ramach przygotowań do Święta Wojska Polskiego. Zgodnie z zapowiedzią, próby przed defiladą odbywały się z 8 na 9 sierpnia, w godz. 2333.
Próby przed paradą morską w Gdyni
Podobne działania przygotowawcze zaplanowano w Gdyni. Jak podało MON, próba komponentu morskiego rozpocznie się we wtorek o godz. 15.30.
Resort przekazał też, że okręty płynące w szyku będą widoczne z całego trójmiejskiego wybrzeża: od mola w Gdańsku-Brzeźnie, przez mola w Sopocie i Gdyni-Orłowie, po plażę miejską i Skwer Kościuszki w Gdyni.
Tego typu zapowiedzi, podawane w oficjalnych komunikatach, mają ułatwić mieszkańcom orientację w planowanych przejazdach i próbach. Jednocześnie to właśnie materiały z takich przygotowań bywają wykorzystywane w internecie w fałszywych narracjach.
To nie pierwszy raz
PAP przypomina, że nagrania z prób przed defiladą były wykorzystywane do rozpowszechniania fałszywych informacji także rok temu. Wówczas internauci twierdzili niezgodnie z prawdą, że sprzęt widoczny na filmach to dodatkowe wyposażenie wysyłane do Polski przez NATO.
Z kolei we wrześniu 2024 r. francuska agencja AFP opisywała przypadek internauty, który na platformie X opublikował nagranie przedstawiające przejazd czołgów w Warszawie. Autor wpisu fałszywie przekonywał, że sprzęt widoczny na nagraniu ma zostać wysłany do walki z Rosją, podczas gdy wideo pochodziło z defilady wojskowej zaplanowanej na 15 sierpnia 2024 r. na warszawskiej Wisłostradzie.
W poprzednich latach pojawiały się też fałszywe informacje o rzekomych ukraińskich flagach na pojazdach wojskowych uczestniczących w defiladzie. W rzeczywistości, jak podkreślono, były to proporce wojskowe.
Polskie formacje wojskowe posługują się własnymi barwami i symbolami, a część z nich wykorzystuje kolory niebieski i żółty. Kolory eksponowane przez żołnierzy stanowią element identyfikacji i oznaczają przynależność do konkretnej jednostki wojskowej.
Fala fake newsów w sieci
Nagrania z polskiej defilady wojskowej wykorzystywano również w dezinformacji w Stanach Zjednoczonych. W styczniu 2025 r., po tym jak prezydent USA Donald Trump podpisał rozkaz wysłania 1,5 tys. żołnierzy na granicę z Meksykiem w celu ograniczenia nielegalnego przekraczania granicy przez migrantów, w sieci zaczęły pojawiać się nagrania przedstawiające rzekomy przejazd sprzętu wojskowego.
Jednym z takich materiałów było nagranie z defilady wojskowej w Warszawie. Wideo rozpowszechniano jako rzekomą relację z Teksasu, jednak w rzeczywistości nagrano je z kładki nad ul. Czerniakowską, w pobliżu Kanału Piaseczyńskiego i stadionu Legii Warszawa.