Rozwiązali zagadkę pochówku w Pniu. Ciało “wampirzycy” odkrywa sekrety
Niezwykły pochówek z miejscowości Pień (woj. kujawsko-pomorskie) wciąż dostarcza archeologom nowych informacji. W 2022 r. badacze z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu natrafili tam na grób kobiety z XVII wieku, wokół której zastosowano specjalne środki ostrożności. Zmarłą pochowano z trójkątną kłódką na palcu lewej stopy, a z czasem do jej szyi przyłożono sierp skierowany ostrzem w stronę gardła.
O kobiecie nazwanej “Zosią” zrobiło się głośno dzięki interdyscyplinarnym badaniom rekonstrukcyjnym. Teraz naukowcy opublikowali na łamach “Journal of Archaeological Science: Reports” wyniki kolejnych analiz, w tym datowania radiowęglowego i badań DNA, rzucając nowe światło na ten intrygujący pochówek.
Strach przed zmarłą. Zaskakujące odkrycie w czaszce
Zabezpieczenie ciała Zosi dwoma tak wyrazistymi elementami nie ma odpowiednika w dotychczasowej literaturze archeologicznej.
– Kłódka w symbolice pogrzebowej oznaczała przede wszystkim zamknięcie ziemskiego życia oraz przejście do świata zmarłych. Mogła również symbolicznie uniemożliwiać kontakt między żywymi a umarłymi, przerywać złą passę lub chronić społeczność przed powrotem zmarłego – wyjaśnia PAP prof. Dariusz Poliński z UMK, kierujący badaniami.
Badacze ustalili, że grób był krótko po pochówku otwierany w celu dołożenia sierpa, który miał rzekomo uniemożliwić jej powrót do świata żywych poprzez odcięcie głowy w razie próby podniesienia się z grobu.
Najnowsze odkrycia wskazują jednak na istnienie jeszcze trzeciego elementu ochronnego. Na podniebieniu, u podstawy czaszki oraz wewnątrz jamy nosowej naukowcy zaobserwowali rozległe, zielonkawe przebarwienie, sugerujące obecność przedmiotu miedzianego lub z dużą zawartością miedzi, który umieszczono w ustach zmarłej. Z powodu rozmiarów przebarwienia badacze niemal całkowicie wykluczyli, że mogła to być jedynie moneta.
– Jeśli to był przedmiot, to wykonany z miedzi lub o jej dużej zawartości. Zabezpieczenia przy pierwotnym pochówku oraz kolejne po otwarciu grobu jednoznacznie świadczą o ogromnym strachu przed Zosią – podkreśla prof. Poliński.
Kim była Zosia z Pnia?
Analizy wykazały, że Zosia zmarła w połowie XVII wieku w wieku 17-19 lat i mierzyła około 162-168 cm. Kobieta cierpiała na nowotwór mostka – naczyniaka, który wywoływał ból i zauważalną deformację klatki piersiowej. Pomimo tego, naukowcy zaznaczają, że to nie choroba nowotworowa była prawdopodobną przyczyną jej śmierci.
Zastanawiające są też wnioski płynące z analizy genetycznej. Chociaż DNA może wskazywać na skandynawskie pochodzenie jej rodziny, badania izotopów strontu sugerują, że sama Zosia wychowała się w pobliżu Pnia. Oznacza to, że mogła być potomkinią imigrantów.
Wiele wskazuje na to, że zmarła należała do wyższych warstw społecznych. W okolicach jej żuchwy archeolodzy znaleźli fragmenty ozdobnej taśmy utkanej z jedwabiu oraz nici z czystego złota i srebra. Zespół pod kierownictwem prof. Polińskiego odkrył w Pniu łącznie 101 pochówków, z czego część, podobnie jak grób Zosi, zakwalifikowano jako nietypowe, antywampiryczne pochówki.