Koniec hałaśliwych imprez w polskich miastach? Ministerstwo chce, by gminy zyskały nowe prawa

Do tego dyrektor muzeum został zdymisjonowany, a Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie zawiadomiła policję o możliwym naruszeniu przepisów ochrony przyrody w sąsiedztwie rezerwatu. Zainterweniował również Rzecznik Praw Obywatelskich, prosząc resort środowiska o przyspieszenie prac nad wprowadzeniem nowych przepisów zapobiegających nadmiernemu hałasowi z imprez masowych. I wychodzi na to, że prace te rzeczywiście przyspieszyły.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska chce zmiany art. 157 w ustawie Prawo ochrony środowiska. “Zakłada się, że wniosek o wpis projektu ustawy do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów zostanie złożony w III kwartale br.” – pisze Anita Sowińska, wiceszefowa MKiŚ, w odpowiedzi na pismo Rzecznika Praw Obywatelskich.

Polska nie wdrożyła w terminie ważnej unijnej dyrektywy. Zależą od niej nasze rachunki i zdrowie

Jak wyjaśnia Sowińska, zmiana ma polegać na uzupełnieniu prawa o przepisy, które umożliwią radom gmin określanie zasad i warunków organizowania wydarzeń masowych (uroczystości, imprez, zgromadzeń). Warunki te miałyby uwzględniać wymogi ochrony akustycznej, a gminy miałyby je wyznaczać w uchwałach stanowiących akty prawa miejscowego.

Uchwały takie mogłyby określać m.in. obszary objęte ograniczeniami, w tym strefy wymagające szczególnej ochrony akustycznej, takie jak szpitale i domy pomocy społecznej. Przy podejmowaniu decyzji znaczenie miałaby też funkcja terenu, sposób jego zagospodarowania oraz gęstość zaludnienia.

Ponaglanie samorządów

Jednocześnie resort środowiska pracuje nad oceną skutków regulacji.

W związku z tym zwrócił się do 36 dużych miast o przekazanie informacji o miejscach, w których organizowane są imprezy masowe i mogą wymagać uregulowania na poziomie prawa miejscowego. Ministerstwo chce również poznać szacunkową liczbę uchwał, które musiałyby przyjąć samorządy, wraz z kosztami ich przygotowania i uchwalenia.

“Jednocześnie należy wskazać, że dokonanie takich szacunków nie było dotychczas realizowane, co skutkuje wydłużeniem procesu przekazywania danych. Rzetelne i wiarygodne oszacowanie kosztów pozostaje jednak niezbędnym warunkiem przygotowania skutecznych i możliwych do wdrożenia rozwiązań legislacyjnych” – stwierdza Sowińska w piśmie do RPO.

Katastrofa na Zalewie Pilchowickim. Spuszczono wodę, ryby zmarły. "Pewnie nikt o nich nawet nie pomyślał"

Lata ciszy nad hałasem

Odpowiedź Sowińskiej nieprzypadkowo została skierowana do Marcina Wiącka. Rzecznik Praw Obywatelskich od wielu lat otrzymuje zgłoszenia od mieszkańców skarżących się na hałaśliwe imprezy w miastach. Dlatego od niemal dekady apeluje do rządu o wprowadzenie odpowiednich przepisów. Po imprezie w Wilanowie apel powtórzył.

Z kolei w kwietniu o “pilne działania ograniczające hałas środowiskowy” zawnioskowała Monika Horna-Cieślak, Rzecznik Praw Dziecka. W swoim piśmie do MKiŚ i Ministerstwa Zdrowia zwróciła też uwagę, że obowiązujące w Polsce dopuszczalne normy hałasu są wyższe niż te rekomendowane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).

Horna-Cieślak podkreśliła przy tym, że długotrwała ekspozycja na hałas negatywnie wpływa na zdrowie i rozwój dzieci. “Hałas może prowadzić nie tylko do uszkodzenia słuchu, ale także do zaburzeń psychicznych i problemów zdrowotnych dotyczących całego organizmu” – informuje RPD. Na liście problemów powstających na skutek przewlekłego hałasu wymieniła m.in. pogorszenie koncentracji, wzrost rozdrażnienia, zaburzenia snu oraz podwyższone ryzyko chorób układu krążenia w przyszłości.

Co może MKiŚ?

Warto mieć przy tym na uwadze, że hałas środowiskowy (oddziaływanie imprez na tereny przyległe do miejsca ich organizacji) to szersze zagadnienie, które nie leży w kompetencjach resortu klimatu, lecz zdrowia. Podobnie jest z hałasem rekreacyjnym, związanym z “uczestnictwem w wydarzeniach i aktywnościach czasu wolnego”.

“Minister Klimatu i Środowiska nie posiada kompetencji do określania poziomów hałasu bezpiecznych dla zdrowia, wobec czego jego rola w tym obszarze może sprowadzać się, analogicznie jak w przypadku hałasu rekreacyjnego, wyłącznie do aspektów środowiskowych” – tłumaczy Sowińska.

Na zachodzie Europy tak gorącego czerwca jeszcze nie było. Tysiące osób przypłaciło to życiem

To właśnie dlatego proponowana zmiana regulacji dotyczy ustawy Prawo ochrony środowiska i ma jedynie wzmocnić kompetencje gmin.

Prace w końcu ruszyły

Przez lata sprawę nowych regulacji blokował spór pomiędzy MKiŚ a Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji odnośnie do tego, którą ustawę należy zmienić. Ostatecznie jesienią 2024 r. premier zadecydował, że za kwestie związane z hałasem powinno odpowiadać MKiŚ, które potrzebę zmian przepisów dostrzega już od dawna.

Na skutek tej decyzji rozpoczęto prace nad nowymi regulacjami, które w ostatnim czasie zostały zintensyfikowane. Jak już wspomnieliśmy, wniosek o wpis projektu ustawy do wykazu prac legislacyjnych ma być złożony do końca września.

Z kolei pod koniec 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zwróciło się do resortu zdrowia o “pilne” opracowanie norm i rekomendacji dotyczących ochrony przed hałasem związanym z imprezami masowymi. Wcześniej resort zorganizował też spotkanie z przedstawicielami Związku Powiatów Polskich, Unii Metropolii Polskich, Związku Województw, Związku Gmin Wiejskich oraz urzędów marszałkowskich. Omawiano na nim oczekiwania lokalnych władz oraz wyniki zleconej przez MKiŚ ekspertyzy o dobrych praktykach w zakresie ochrony środowiska przed hałasem z imprez masowych.