ETPCz bada sprawę zablokowanych sędziów TK. Jest ruch Strasburga
ETPCz na początku maja wydał decyzję o zabezpieczeniu, nakazującą Polsce zaprzestanie utrudnień w objęciu i wykonywaniu obowiązków sędziowskich przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm w marcu 2026 r. Decyzja była skutkiem wniosku czworga sędziów niedopuszczonych do orzekania, zarejestrowanego jako sprawa “Dziurda i inni przeciw Polsce”.
Trybunał w Strasburgu podjął decyzję jednomyślnie. “W interesie stron i w celu należytego prowadzenia postępowania” ETPCz nakazał władzom polskim, by zapewniły, “aby odpowiednie władze powstrzymały się od utrudniania podjęcia i wykonywania obowiązków sędziowskich” w charakterze sędziów TK przez osoby składające wniosek, do czasu wszelkiej nowej decyzji w tej sprawie.
ETPCz dał czas do 2 czerwca na złożenie właściwej skargi i taka została złożona.
Czworo sędziów TK czeka na ślubowanie przed prezydentem
W poniedziałek wiceminister sprawiedliwości Maria Ejchart poinformowała na portalu X o formalnym kroku Trybunału. “Europejski Trybunał Praw Człowieka oficjalnie zakomunikował dziś Rządowi RP sprawę Dziurda i Inni przeciwko Polsce (skarga nr 17392/26)” – napisała.
Ejchart doprecyzowała, że wniosek w tej sprawie złożyli sędziowie TK: Marcin Dziurda, Anna Korwin-Piotrowska, Maciej Taborowski i Krystian Markiewicz. Jak przekazała, nadal nie zostali oni dopuszczeni do orzekania przez prezesa Trybunału Konstytucyjnego Bogdana Święczkowskiego.
Wiceszefowa MS oceniła, że wejście sprawy w ten etap jest przełomowe dla dalszej procedury. “Zakomunikowanie tej sprawy oznacza przejście postępowania w kluczową fazę sporną, w której państwo polskie musi merytorycznie odpowiedzieć na szczegółowe pytania ETPCz dotyczące zablokowania sędziom możliwości orzekania i naruszenia ich niezawisłości” – podkreśliła.
Jednocześnie zwróciła uwagę na kwestię wykonania majowego środka tymczasowego. “Trybunał wprost podnosi także kwestię niewykonania majowego zabezpieczenia (środka tymczasowego), które nakazywało powstrzymanie się od utrudniania skarżącym podjęcia obowiązków” – napisała.
W kolejnym wpisie wskazała, czego dotyczy analiza ETPCz w tym wątku. “ETPCz bada, czy brak realizacji tego nakazu nie stanowił bezprawnego utrudnienia w korzystaniu z prawa do międzynarodowej skargi” – dodała.
Wiceminister Dariusz Mazur reaguje na ruch ETPCz
Do decyzji ETPCz odniósł się również wiceminister sprawiedliwości Dariusz Mazur, który wpisem na X skomentował działania prezesa TK i prezydenta. “Prokurator Święczkowski w porozumieniu z Prezydentem ośmieszają Polskę na arenie międzynarodowej” – napisał.
Mazur zaznaczył, że skarga została przekazana rządowi, a jej autorom należy się rozstrzygnięcie. “Rządowi została zakomunikowana skarga ws. Dziurda i inni p. Polsce. Skarżącym – prawidłowo wybranym sędziom TK – należy się sprawiedliwość” – dodał.
Wiceszef MS zapowiedział też możliwe działania ze strony państwa. “Jeżeli pan Święczkowski dalej będzie ignorował zabezpieczenie wydane przez ETPCz w maju, państwo polskie będzie reagować z całą stanowczością” – podkreślił.
Sejm obsadza wakaty w Trybunale Konstytucyjnym
W tej kadencji Sejmu obecna większość nie obsadzała wakatów w Trybunale Konstytucyjnym do marca 2026 r. Wówczas Sejm wybrał sześcioro sędziów TK, uzupełniając skład do ustawowej liczby 15 sędziów. Byli to: Magdalena Bentkowska, Dariusz Szostek, Maciej Taborowski, Marcin Dziurda, Krystian Markiewicz oraz Anna Korwin-Piotrowska.
1 kwietnia sędziowie Dariusz Szostek i Magdalena Bentkowska złożyli – na zaproszenie prezydenta Karola Nawrockiego – ślubowanie w Pałacu Prezydenckim. Przedstawiciele KPRP informowali wtedy, że sytuacja czworga pozostałych sędziów jest analizowana, bo według kancelarii prezydenta w Sejmie doszło do błędów. Jak podaje PAP, spór w tej sprawie nadal trwa.
Na początku czerwca Trybunał wybrał kolejną osobę – Sławomira Patyrę – na sędziego TK w związku z kończącą się 28 czerwca kadencją sędziego TK Andrzeja Zielonackiego. Następnie Patyra skierował do prezydenta dwa pisma: 3 lipca z prośbą o wskazanie terminu ślubowania oraz kolejne pismo przypominające.
Ślubowanie wobec prezydenta w Pałacu sędzia Patyra złożył 28 lipca. Tego samego dnia oświadczył, że nie będzie uczestniczył w procedurach związanych z orzekaniem w Trybunale Konstytucyjnym do czasu dopuszczenia do orzekania czworga sędziów wybranych przez Sejm w marcu.