Prokuratura Europejska wszczęła śledztwo w sprawie afery powodziowej
Odpowiedź przyszła po angielsku. “Mogę potwierdzić, że EPPO wszczęło postępowanie w tej sprawie. Aby nie zagrozić wynikom śledztwa, na razie nie można ujawniać żadnych dalszych informacji. Za każdym razem, gdy mamy coś do przekazania w sprawie naszych śledztw, robimy to proaktywnie” – napisała Tine Hollevoet, rzecznik EPPO.
To standard tej instytucji. EPPO nie komentuje spraw w toku i sama decyduje, kiedy je ujawnia – zwykle przy zatrzymaniach, przeszukaniach albo akcie oskarżenia. Wiemy jednak, że śledztwo wszczęto w czwartek.
Dlaczego to Prokuratura Europejska
Jej właściwość wyznacza rozporządzenie Rady Europejskiej: przestępstwa na szkodę interesów finansowych Unii. Oszustwa przy funduszach unijnych, korupcja z nimi związana, wyłudzenia VAT powyżej 10 mln euro, pranie pieniędzy z tych czynów. Innymi słowy: jeśli EPPO wszczyna postępowanie, to znaczy, że gdzieś w tej sprawie są pieniądze Unii.
I tu wracamy do funduszu, z którego wypłacono największą z opisywanych pożyczek. Agencja Reklamy i Promocji “Dami” – właściciel lokalnej telewizji – dostała z KARR 1 017 154,65 zł w marcu 2026 r. Pieniądze pochodziły z Instrumentu Finansowego “Fundusz wsparcia przedsiębiorstw dotkniętych powodzią”, którym zarządza Bank Gospodarstwa Krajowego. Regulamin tego funduszu z 15 maja 2025 r. wskazuje podstawę: umowa o finansowanie nr 1/POIR/ZZ/2025, zawarta 28 stycznia 2025 r. między Skarbem Państwa a BGK.
POIR to Program Operacyjny Inteligentny Rozwój – unijny. “ZZ” to zasoby zwrócone. Fundusz działa w oparciu o pieniądze, które wróciły ze spłat wcześniejszych pożyczek udzielonych z unijnych programów, m.in. w czasie pandemii.
Czy to właśnie ten wątek zainteresował EPPO – nie wiadomo. Prokuratura Europejska nie odpowiada na pytania o zakres postępowania.
Dziś odwołano też Huberta Papaja, szefa KARR.
O co chodzi w tej sprawie
Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. rozdzielała rządowe i unijne pieniądze dla firm poszkodowanych przez powódź z września 2024 r. 99,99 proc. jej akcji ma Samorząd Województwa Dolnośląskiego.
Wirtualna Polska opisała ponad 4,5 mln zł, które popłynęły z agencji do trzech podmiotów z Dziwiszowa w gminie Jeżów Sudecki i do jeleniogórskiej telewizji:
- AMARCORD Piotra Konieczyńskiego, męża ówczesnej wiceprezes KARR – 200 tys. zł;
- KADALORE sp. z o.o. – dwie pożyczki, pierwsza umorzona w 75 proc.;
- Agencja Reklamy i Promocji “Dami” – 122 981 zł i 1 017 154,65 zł.
W żadnym z tych przypadków dane Państwowej Straży Pożarnej, Wód Polskich ani dwóch niezależnych systemów satelitarnych – unijnego Copernicusa i prywatnego ICEYE, zweryfikowanego przez CBK PAN – nie potwierdzają, by woda dotarła pod wskazane adresy. Przy dawnej siedzibie “Dami” najbliższą zmapowaną wodę zarejestrowano 1489 metrów dalej. Zdjęć zalanej redakcji spółka nie przysłała mimo trzech próśb.
Gmina Jeżów Sudecki przyznała na piśmie, że wydając zaświadczenie o szkodzie dla firmy AMARCORD, nie miała niezależnego dowodu, że do zalania w ogóle doszło. Podstawą było oświadczenie wnioskodawcy.
Regulamin funduszu BGK wymaga od oceniających wnioski podpisania deklaracji bezstronności. Bank przyznał redakcji, że dla pożyczki “Dami” nie ma nawet kopii takiego dokumentu.
Hubert Papaj bronił tych decyzji. Pytany przez WP, czy nie widzi konfliktu interesów przy pożyczce dla firmy męża własnej zastępczyni, odpowiedział: – To jest pana opinia.
Co to zmienia
Kontrola to nie śledztwo. CBA sprawdza dokumenty. BGK liczy, czy pieniądze wydano zgodnie z regulaminem. Ministerstwo pyta gminy o definicję powodzi.
Prokuratura Europejska robi coś innego. Może przeszukiwać, zatrzymywać, stawiać zarzuty i kierować akty oskarżenia do polskich sądów. Prowadzą to prokuratorzy europejscy delegowani – polscy prokuratorzy, którzy w tych sprawach nie podlegają Prokuraturze Krajowej, tylko strukturze w Luksemburgu.