Musztra dla dzieci. Postępująca mobilizacja na Białorusi

Na Białorusi szkolenie ma przybrać podobną formę. Ujawnione dokumenty wskazują, że uczniowie będą uczestniczyć w kilkudniowych obozach obejmujących elementy szkolenia wojskowego, wychowania patriotycznego oraz przygotowania do działania w sytuacjach kryzysowych. Obozy nie mają być jedynie zajęciami dodatkowymi, lecz częścią obowiązkowego programu szkolnego.

Dokumenty BELPOL sugerują, że program ma zostać wdrożony w skali całego kraju. Jeśli plany zostaną zrealizowane, Białoruś dołączy do Rosji jako kolejne państwo regionu, w którym przygotowanie wojskowe młodzieży stanie się obowiązkowym elementem edukacji i narzędziem kształtowania przyszłych rezerw dla sił zbrojnych.

Spektakularny i krwawy cios Ukraińców. Kreml grzmi po ataku

Postępująca militaryzacja

Po protestach z 2020 r., a zwłaszcza po rozpoczęciu rosyjskiej pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 r., władze Białorusi wyraźnie przyspieszyły proces militaryzacji społeczeństwa. Nie ogranicza się on do modernizacji armii czy zwiększania liczby ćwiczeń wojskowych. Obejmuje również system edukacji, administrację państwową, organizacje młodzieżowe oraz działania propagandowe, których celem jest oswojenie społeczeństwa z obecnością wojska i przygotowanie obywateli do funkcjonowania w warunkach konfliktu.

Najbardziej widoczne zmiany zaszły w szkołach. Ministerstwo Edukacji zaczęło tworzyć kolejne klasy wojskowo-patriotyczne i kadetów, prowadzone we współpracy z Ministerstwem Obrony, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych, wojskami wewnętrznymi, strażą graniczną oraz resortem ds. sytuacji nadzwyczajnych.

Uczniowie noszą mundury, uczestniczą w zajęciach prowadzonych przez żołnierzy i funkcjonariuszy, uczą się musztry, podstaw taktyki, topografii, pierwszej pomocy oraz historii przedstawianej z perspektywy państwowej polityki historycznej. Regularnie odwiedzają jednostki wojskowe, poligony i muzea wojskowe, a część zajęć odbywa się na terenie obiektów należących do resortów siłowych.

Równolegle zwiększono znaczenie przedmiotu przygotowania przedpoborowego. W szkołach coraz częściej prowadzą go byli wojskowi lub funkcjonariusze służb mundurowych. Program obejmuje nie tylko zagadnienia związane z obronnością, lecz również elementy wychowania ideologicznego, podkreślające rolę państwa, armii i obowiązek obrony ojczyzny. Coraz większy nacisk kładzie się na przygotowanie do działania w sytuacjach kryzysowych oraz na szkolenie związane z ochroną ludności.

Pijany Białorusin szalał na drodze. Policja pokazała nagranie

Władze rozwijają również sieć wojskowo-patriotycznych klubów i centrów szkoleniowych. Dzieci oraz młodzież uczestniczą w obozach organizowanych przez jednostki wojskowe, wojska wewnętrzne czy oddziały specjalne MSW. Program takich wyjazdów obejmuje zajęcia terenowe, ćwiczenia sprawnościowe, naukę poruszania się w terenie, podstawy łączności, elementy szkolenia ogniowego – najczęściej z wykorzystaniem broni treningowej lub pneumatycznej – oraz spotkania z żołnierzami i funkcjonariuszami służb.

Militaryzacja społeczeństwa

Proces militaryzacji nie kończy się na szkołach. W całym kraju regularnie organizowane są ćwiczenia obrony terytorialnej i mobilizacyjne, obejmujące rezerwistów, lokalne administracje oraz przedsiębiorstwa państwowe. Samorządy uczestniczą w treningach związanych z funkcjonowaniem administracji w czasie wojny, a zakłady pracy sprawdzają procedury mobilizacyjne i ochrony infrastruktury. Równocześnie zwiększana jest liczebność wojsk obrony terytorialnej, które mają opierać się przede wszystkim na rezerwistach przypisanych do miejsca zamieszkania.

Ponadto państwowe media regularnie promują służbę wojskową jako atrakcyjną drogę kariery, prezentują materiały z ćwiczeń armii i podkreślają zagrożenie ze strony NATO. Wojsko przedstawiane jest nie tylko jako gwarant bezpieczeństwa, ale również jako instytucja wychowawcza, mająca kształtować właściwe postawy obywatelskie. W szkołach organizowane są spotkania z uczestnikami działań wojskowych, konkursy patriotyczne oraz uroczystości poświęcone armii i służbom mundurowym.

Istotnym elementem tego procesu jest również coraz większa integracja białoruskich i rosyjskich programów wychowania patriotycznego. Białoruska młodzież bierze udział we wspólnych wydarzeniach organizowanych z rosyjskimi instytucjami, uczestniczy w forach patriotycznych i zawodach o charakterze wojskowym, a część materiałów dydaktycznych odwołuje się do tych samych wzorców, które od lat wykorzystywane są przez JunArmię. Sprawia to, że Mińsk stopniowo buduje własny system przygotowania młodzieży do służby wojskowej, oparty na rozwiązaniach sprawdzonych wcześniej przez Kreml.