Zełenski ujawnia kulisy sporu. “Zaproponowałem Nawrockiemu spotkanie”
Prezydent Ukrainy w wywiadzie dla stacji TSN, omówionym przez portal Ukrainska Prawda, przedstawił kulisy sporu o najwyższe polskie odznaczenie. Z jego relacji wynika, że zaraz po zapowiedzi odebrania orderu ukraińscy urzędnicy podjęli działania wyjaśniające.
– Zaproponowałem prezydentowi Polski spotkanie. Powiedziałem: zorganizujmy wspólną konferencję – powiedział Zełenski.
Do Warszawy udali się między innymi szef ukraińskiego wywiadu wojskowego Kyryło Budanow oraz dyplomata Serhij Kysłycia. Odbyli oni spotkania z przedstawicielami Kancelarii Prezydenta, Kancelarii Premiera i marszałka. Delegacja wróciła z przekonaniem, że Karol Nawrocki nie zmieni decyzji.
Zełenski dodał, że jego niedawne spotkanie w Brukseli z premierem Tuskiem nie miało żadnego wpływu na postawę polskiej głowy państwa. – Odpowiedziałem, że moim zdaniem tego nie uda się załatwić, ponieważ widzę w tym wyłącznie proces wyborczy, który już się rozpoczął – stwierdził Zełenski.
Ukraiński przywódca ocenił, że Nawrocki wygłasza tezy o braku miejsca dla Ukrainy w Europie w związku z interesami rolników, by wywierać w ten sposób presję na rząd Tuska i blokować kolejne etapy negocjacji unijnych.
Decyzje wojska i relacje z Polską
Odnosząc się do bezpośredniej przyczyny sporu, czyli nadania pod koniec maja jednej z ukraińskich jednostek nazwy “Bohaterów UPA”, Zełenski zaznaczył, że to żołnierze sami wybierają patronów. Podkreślił, że jako zwierzchnik sił zbrojnych jedynie podpisuje dekrety, by wspierać armię, i nie narzuca wojskowym własnych preferencji. Przypomniał również, że obecnie to Ukraińcy bronią Europy i Polski, a nie odwrotnie.
Zełenski ocenił, że w czasie prezydentury Andrzeja Dudy stosunki dwustronne były wyjątkowe, a współpraca układała się bardzo dobrze.
– Ale my żyjemy od ataku do ataku. Nie żyjemy od “dziękuję” do “dziękuję” – dodał prezydent, komentując zarzuty o brak ukraińskiej wdzięczności za pomoc.
Fala zwrotów polskich odznaczeń
Karol Nawrocki ogłosił decyzję o odebraniu Orderu Orła Białego w piątek, opierając się na opinii Kapituły odznaczenia. Zastrzegł, że krok ten nie uderza w ukraiński naród i nie zmienia strategicznego wsparcia Polski dla Kijowa w wojnie z Rosją. W sobotę Zełenski odesłał order, który otrzymał w kwietniu 2023 roku.
Decyzja polskiego prezydenta spotkała się z natychmiastową reakcją ukraińskich urzędników. Polskich orderów zrzekli się minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha, Kyryło Budanow, wiceszef biura prezydenta Ihor Żowkwa oraz ambasador w Polsce Wasyl Bodnar. Podobny krok podjęli byli prezydenci: Leonid Kuczma, Wiktor Juszczenko i Petro Poroszenko.
Do sytuacji odniósł się premier Donald Tusk.
“Konflikt między Polską i Ukrainą cieszy Putina i szokuje naszych sojuszników. Zadaniem prezydentów Zełenskiego i Nawrockiego jest tonowanie emocji, a nie podsycanie napięcia. Linia frontu przebiega gdzie indziej” – napisał szef polskiego rządu na X.