Xi Jinping pozbył się “starszego brata” i wysyła światu jasny sygnał. Kulisy czystek w Chinach

Xi Jinping ma dziś pełną kontrolę nad chińską armią, eliminując ostatnich wysokich rangą wojskowych, którzy mogli mieć wpływ na podejmowanie decyzji. Aresztowanie generała Zhang Yuxia — jego długoletniego sojusznika i przyjaciela z dzieciństwa, którego Xi nazywał “starszym bratem” — sprawia, że przywódca Chin może realizować swój plan wobec Tajwanu i to bez żadnych przeszkód, pisze “The Wall Street Journal”. Według ekspertów daje to Xi wolną rękę w kwestii Tajpej i świadczy o absolutnej pewności co do perspektywy zjednoczenia wyspy z Chinami kontynentalnymi.

Posłuchaj artykułu

x1 x2 x1.75 x1.5 x1.25 x1 x0.75 00:00 / 00:00 Audio generowane przez AI (ElevenLabs) i może zawierać błędy Adek Berry-Pool / Getty Images Przywódca Chin Xi Jinping w Pekinie, 3 grudnia 2025 r.

Analitycy, z którymi rozmawiali dziennikarze “The Wall Street Journal” jednocześnie przekonują, że z powodu gruntownych zmian kadrowych natychmiastowa inwazja na Tajwan wydaje się mniej prawdopodobna. Zamiast tego Xi kładzie nacisk na wywieranie presji na władze wyspy i to bez rozpoczynania otwartych działań wojennych.

• Zdrada i wielkie przetasowanie w Chinach. “Kto się sprzeciwia, ten jest stracony”. Xi Jinping czyści otoczenie, kluczowe postacie znikają ze sceny

Mowa tu o ciągłych ćwiczeniach wojskowych symulujących morską i powietrzną blokadę wyspy, presji gospodarczej i presji w cyberprzestrzeni, a także o “wojnie prawnej” — wykorzystaniu chińskiego prawa do prześladowania tajwańskich urzędników i wywierania presji na obywateli Tajwanu.

Xi stawia sprawę jasno

Władze Tajwanu informują o cyberatakach na infrastrukturę energetyczną i medyczną wyspy, a także o próbach dyplomatycznej izolacji Tajwanu przez Pekin, w tym poprzez wywieranie presji na Japonię. Według byłej wysokiej rangą przedstawicielki USA na Tajwanie, Lory Rosenberger, utrzymanie przekonującej groźby militarnej pozostaje kluczowym narzędziem Xi do wywierania presji na Tajpej.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Wojna handlowa między Chinami a USA. "Chińczycy czują się mocni"

O aresztowaniu Zhang Yuxia świat dowiedział się 24 stycznia br. Incydent ten był częścią szeroko zakrojonej czystki, w wyniku której Xi w ostatnich latach zwolnił pięciu z sześciu generałów, których osobiście mianował zaledwie trzy lata temu.

• W Pekinie poleciały głowy. Xi pokazuje, kto rządzi w armii. Ta czystka ma jednak drugie dno [OPINIA]

Chociaż chińskie wojsko poinformowało podczas zamkniętej odprawy, że Zhang rzekomo przekazywał Stanom Zjednoczonym tajemnice nuklearne i przyjmował łapówki, oficjalnie Pekin ograniczył się do sformułowań o naruszeniu dyscypliny partyjnej i prawa, a Ministerstwo Obrony ChRL wezwało do unikania “nieuzasadnionych spekulacji”, pisze “WSJ”.

Chiny pewne swego

Jedną z możliwych przyczyn konfliktu między Xi i Zhangiem analitycy wskazują na różnice zdań dotyczące terminów przygotowania armii do scenariusza tajwańskiego. Jak pisze analityk Jamestown Foundation K. Tristan Tang, Xi nalegał na osiągnięcie pełnej gotowości operacyjnej do 2027 r., podczas gdy Zhang odnosił ten cel do 2035 r. Po jego aresztowaniu gazeta wojskowa oskarżyła generała o “poważne naruszenie” systemu absolutnej władzy przewodniczącego Centralnej Rady Wojskowej — sformułowanie, które eksperci oceniają jako wskazówkę na polityczne wyzwanie dla autorytetu Xi.

• “To koniec”. Tak Chiny po cichu rozszarpują Europę. Zaczęły od Serbii [FOTOREPORTAŻ]

Niektórzy analitycy ostrzegają, że koncentracja władzy zwiększa ryzyko popełnienia błędów. Były strateg Pentagonu Drew Thompson zauważa, że osłabiając najwyższy organ zarządzania wojskowego, Xi skomplikował system dowodzenia i kontroli, faktycznie zarządzając milionową armią poprzez “komitet jednoosobowy”. Niemniej jednak, według źródeł WSJ, Pekin uważa to ryzyko za uzasadnione i coraz bardziej sceptycznie ocenia gotowość Waszyngtonu do interwencji w konflikt wokół Tajwanu.

Nawet największa w historii sprzedaż amerykańskiej broni Tajwanowi o wartości 11,1 mld dol. [39,4 mld zł według obecnego kursu walut] jest postrzegana w Pekinie raczej jako wsparcie dla przemysłu obronnego USA niż jako twarde zobowiązanie w zakresie bezpieczeństwa, zauważa dyrektor programu do spraw Chin w Centrum Stimson Yoon Sun.

• Mroczny obraz Elona Muska. Tak chce zawładnąć światem. Niebezpieczne szachy

W Chinach liczy się również na wykorzystanie kontaktów Xi z prezydentem Donaldem Trumpem do dalszego podważania zaufania Tajwanu do Stanów Zjednoczonych. Źródła w Białym Domu twierdzą jednak, że Waszyngton stawia na powstrzymywanie Chin poprzez obronę opartą na “pierwszym łańcuchu wysp” oraz na pogłębianie powiązań technologicznych z Tajwanem.