Wielkie czystki w chińskiej armii. “NYT”: mogą być zwiastunem dla Tajwanu

W ostatnim czasie chińską armię dotknęły niespotykane wcześniej czystki. Ze stanowiska usunięty został m.in. wiceprzewodniczący Centralnej Komisji Wojskowej. Dziennik “New York Times” informuje, że przeprowadzone przez Xi Jinpinga zmiany mogą wpłynąć na plany Pekinu wobec Tajwanu.

Posłuchaj artykułu

x1 x2 x1.75 x1.5 x1.25 x1 x0.75 00:00 / 00:00 Audio generowane przez AI (ElevenLabs) i może zawierać błędy MAXIM SHEMETOV / PAP Przywódca Chin Xi Jinping

W skrócie:

• Zwolniony przez Xi generał był uważany za jego bliskiego sojusznika. Poza nim stanowisko w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy stracili także inni kluczowi dowódcy
• Zdaniem byłego analityka CIA Johna Culvera Xi uważa, że armia nie zdołała osiągnąć powierzonych jej celów
• W grudniu mianowano nowych dowódców, m.in. dowódcę Teatru Wschodniego, który odpowiada za Tajwan. Zaledwie tydzień później przeprowadzono zaś wyjątkowo agresywne manewry wokół Tajwanu

75-letni generał Zhang Youxia był weteranem sił lądowych i do tej pory uchodził za bliskiego sojusznika przywódcy Chin. Jego upadek to polityczne trzęsienie ziemi — w państwowej komisji wojskowej był on ostatnim członkiem ścisłego kierownictwa z poprzedniego rozdania, który utrzymał się na stanowisku. Pozostali kluczowi dowódcy z pierwotnego składu zostali już wcześniej usunięci w ramach bezprecedensowych czystek, przeprowadzanych w chińskiej armii od kilkunastu miesięcy.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Wojna handlowa między Chinami a USA. "Chińczycy czują się mocni"

Poznaj kontekst z AI

Co się stało z generałem Zhangiem Youxią? Jakie zmiany zaszły w chińskiej armii? Dlaczego Xi Jinping wprowadził czystki w armii? Jakie mogą być skutki zmian w chińskiej armii dla Tajwanu?

• Polecamy: Ostrożny ruch na szachownicy. Czy Londyn i Pekin naprawdę się zbliżają? “Czasem na dobre rzeczy trzeba poczekać”

“Jeśli Xi Jinping dostanie złe rady, to jest to ryzyko numer jeden”

Jak zwrócił uwagę “NYT”, Xi będzie musiał znaleźć sposób, aby sfinalizować plan modernizacji armii, który ma być zrealizowany do 2027 r. Ponadto ta data została wskazana przez część amerykańskiego środowiska wywiadowczego jako moment osiągnięcia przez Chiny zdolności bojowej pozwalającej na inwazję na Tajwan.

Zdaniem byłego analityka CIA Johna Culvera, który obecnie jest ekspertem współpracującym z Brookings Institution, Xi uznał, że armia nie zdołała osiągnąć powierzonych jej celów. Dodał, że może to opóźnić plany operacji wojskowej, w tym przejęcia Tajwanu. Zdaniem Culvera już widać efekty zmian w armii. Ekspert wskazuje na część cyklicznych ćwiczeń wojskowych, które prawdopodobnie zostały przełożone.

• Czytaj też: Łukaszenko chce “wydoić” Chiny. Czy mu się to uda?

“Jeśli Xi Jinping dostanie złe rady, jeśli się przeliczy z winy lizusów, którzy będą mu przekazywać tylko to, co (Xi) chce usłyszeć, a nie to, co powinien, to jest to ryzyko numer jeden” — powiedział były urzędnik Pentagonu Drew Thompson, który gościł w USA w 2012 r. generała Zhanga wraz z oficerami chińskiego wojska. Jego zdaniem nowe kierownictwo w armii, które prawdopodobnie będzie składać się z lojalistów, może nie mieć odwagi na przedstawienie przywódcy realnej oceny sytuacji.

“NYT”, powołując się na analityków, zasugerował, że być może konflikt między Xi a Zhangiem dotyczył sposobu przeprowadzenia reform w wojsku. W kręgach chińskiego przywódcy “małe spory mogą urosnąć do rangi dużych” — zaznaczył Thompson.

Niemniej, dziennik zwrócił uwagę, że w grudniu mianowano nowych dowódców, m.in. dowódcę Teatru Wschodniego, który odpowiada za Tajwan. Zaledwie tydzień później przeprowadzono zaś wyjątkowo agresywne manewry wokół Tajwanu. Zdaniem gazety może to być sygnał chińskich władz, że — mimo przetasowań na kluczowych stanowiskach dowódczych — siły zbrojne Państwa Środka nadal mogą być skuteczne.