W rezydencji Trumpa miało dojść do konfrontacji w sprawie “zdradzieckiej” umowy USA ze Słowacją. Co naprawdę załatwił Robert Fico?

Kiedy premier Słowacji Robert Fico szykował się do styczniowej wizyty w Stanach Zjednoczonych, zapowiedział, że podczas spotkania z prezydentem Donaldem Trumpem poruszy kontrowersyjny temat, którym jego partia mobilizowała tłumy przed wyborami parlamentarnymi. Chodzi o umowę o współpracy obronnej Słowacji z USA, którą lider Smeru nazywał kiedyś “zdradziecką” i obiecał ją unieważnić. Po powrocie z wizyty w Mar-a-Lago Fico, pytany o losy traktatu, udzielił dość osobliwej odpowiedzi, więc słowackie media ustalają teraz, co się za nią kryje.

Posłuchaj artykułu

x1 x2 x1.75 x1.5 x1.25 x1 x0.75 00:00 / 00:00 Audio generowane przez AI (ElevenLabs) i może zawierać błędy Dominic Gwinn / Middle East Images / Middle East Images via AFP / AFP Premier Słowacji Robert Fico podczas konferencji konserwatystów CPAC DC w Gaylord National Resort, Oxon Hill, Maryland, USA, 21 lutego 2025 r.

• Oficjalna wersja kontra kulisy. Fico dementuje doniesienia o Trumpie. A Europa słucha coraz uważniej
• Dużo czytania, a mało czasu? Sprawdź skrót artykułu

Umowa o wzajemnej obronie: obawy o broń jądrową na Słowacji

Kiedy umowa, znana również jako DCA (skrót od angielskiego Defense Cooperation Agreement, czyli umowa o współpracy obronnej), została podpisana w 2022 r., dla ówczesnej opozycji Smer był to akt zdrady. Politycy tej partii straszyli ludzi, że dzięki tej umowie Amerykanie sprowadzą do Słowacji broń jądrową.

Fico obiecał, że zainicjuje referendum “w sprawie wypowiedzenia tej zdradzieckiej umowy”, a także oświadczył, że DCA należy unieważnić. Po wyborach nic z tego nie wyszło. Nowy minister obrony Robert Kaliniak chciał przynajmniej zmodyfikować umowę, ale do dziś nawet to nie nastąpiło.

Wielu wyborców koalicji ma poczucie, że zostali oszukani. Smer nie porusza już tematu umowy obronnej, ale od czasu do czasu głos zabiera szef partii SNS Andrej Danko, który przypomina premierowi o tym, co obiecał przed wyborami.

Przed wyjazdem do USA (spotkał się z Trumpem 17 stycznia 2026 r.) Fico oświadczył, że porozmawia z prezydentem Trumpem na temat DCA. “Z pewnością będzie to jeden z tematów, o których chcę porozmawiać z amerykańskim prezydentem” — powiedział w programie telewizji TA3 “W polityce”. Wciąż nie ma jednak pewności, czy ostatecznie to zrobił.

“Jedziemy obok Trumpa, on na białym koniu, a my na osiołkach”

Wysłaliśmy oficjalne zapytania, zebraliśmy wypowiedzi kilku czołowych przedstawicieli koalicji i rozmawialiśmy nieoficjalnie z wysokim przedstawicielem partii Smer, aby dowiedzieć się, czy Fico rzeczywiście poruszył temat umowy obronnej podczas spotkania z Trumpem.

Dział prasowy ministerstwa spraw zagranicznych skierował nas z naszymi pytaniami do urzędu rządowego. Ten z kolei nie udzielił żadnej odpowiedzi. Wraz z Fico do Trumpa udał się również minister spraw zagranicznych Juraj Blanar, który po powrocie ze Stanów Zjednoczonych natychmiast porozmawiał z prorosyjską stacją radiową Infowojna.

Jeden ze słuchaczy zapytał Blanara, czy w przypadku DCA ze strony Smeru doszło do oszustwa wyborczego i kiedy w końcu coś się stanie z tą umową. Minister nawet po powrocie ze Stanów Zjednoczonych nie był w stanie udzielić bezpośredniej odpowiedzi i ani razu nie wspomniał, że Fico negocjował umowę z Trumpem. Blanar powtórzył tylko, że umowa jest zła i że Kaliniak pracuje nad poprawieniem niektórych jej postanowień.

Więcej informacji nie był w stanie przekazać wyborcom również Andrej Danko, który wielokrotnie publicznie zwracał się do Fico z pytaniem, czy zapytał Trumpa, kiedy Amerykanie opuszczą Słowację. “Odpowiedź brzmiała: »jedziemy obok niego [Trumpa], on na białym koniu, a my na osiołkach«” — powiedział Danko w programie Sobotnie dialogi Słowackiego Radia.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Wnioski po wizycie Nawrockiego w Waszyngtonie. "Mamy dwie polityki zagraniczne" | Onet Rano. Wiem

Umowa zostaje

Ważny przedstawiciel partii Smer, który jest poinformowany o podróży Fico do USA, również unikał bezpośredniej odpowiedzi na pytanie Aktuality, czy rozmowa z Trumpem dotyczyła DCA. Według niego prezydent Trump i premier Słowacji ogólnie dużo rozmawiali o obronności.

Źródło ze Smeru twierdzi, że negocjacje w sprawie umowy obronnej między obiema stronami toczą się głównie w Niemczech i poza kamerami. Pewne jest, że umowa nie zostanie wypowiedziana i według naszych informacji prawdopodobnie nie ulegnie zmianie jej treść.

Negocjacje z Amerykanami powinny doprowadzić do zatwierdzenia pewnego rodzaju dodatków do umowy, które miałyby interpretować jej poszczególne postanowienia. Nie jest to jednak jeszcze ostatecznie uzgodnione.

Umowa została już podpisana z tzw. klauzulą interpretacyjną, którą przeforsowała prezydent Zuzana Czaputova. Klauzula ta precyzuje, w jaki sposób Słowacja ma rozumieć i stosować poszczególne postanowienia umowy, aby uniknąć interpretacji wykraczających poza ramy suwerenności państwa. Podkreśla się w niej na przykład, że umowa nie zezwala na rozmieszczenie broni jądrowej na naszym terytorium.

Wkrótce po wyborach minister obrony Robert Kaliniak, odpowiedzialny za negocjacje w sprawie DCA, chciał wprowadzić poprawki do umowy. Kaliniak wciąż wierzy, że zbliża się do celu. — Dyskutujemy nad poszczególnymi warunkami, proces jest bardzo długi, teraz po objęciu władzy przez nową administrację [w Białym Domu] ponownie nabrał tempa i wierzymy, że w najbliższym czasie będziemy mogli przedstawić wyniki naszych negocjacji dotyczących wdrożenia tej umowy — powiedział.