Tak upada transatlantyckie partnerstwo. Donald Trump sam sobie szkodzi. “Wizerunek USA jest najgorszy od wielu lat”
Polityka Donalda Trumpa sieje spustoszenie w USA pod wieloma względami. W ciągu półtora roku reputacja Stanów Zjednoczonych w krajach europejskich znacznie spadła, jak wynika z reprezentatywnego międzynarodowego sondażu politycznego przeprowadzonego przez instytut badania opinii publicznej YouGov w Niemczech, Francji, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Hiszpanii i Danii. — Wizerunek USA w Europie jest najgorszy od wielu lat — alarmuje jeden z autorów, Frieder Schmid. W dodatku amerykański kryzys może nieść ze sobą poważne geopolityczne konsekwencje.
Posłuchaj artykułu
x1 x2 x1.75 x1.5 x1.25 x1 x0.75 00:00 / 00:00 Audio generowane przez AI (ElevenLabs) i może zawierać błędy 
Według sondażu tylko ok. co piąty obywatel Niemiec (21 proc.) ma pozytywny obraz Stanów Zjednoczonych. W sierpniu 2024 r. była to nieco ponad połowa (52 proc.). W tym czasie prezydentem był jeszcze Joe Biden, Donald Trump startował przeciwko Kamali Harris —— i wygrał wybory w listopadzie.
- Jak nakłonić Trumpa do zmiany zdania? Republikanie patrzą na sondaże i panikują. “Polityka prezydenta była sprzeczna z wolą wyborców”
Również w innych objętych badaniem krajach uznanie dla USA od tego czasu spadło. Stany Zjednoczone są najlepiej postrzegane przez Brytyjczyków (30 proc. ocenia je pozytywnie lub bardzo pozytywnie), a najgorzej — co nie jest zaskoczeniem, biorąc pod uwagę ambicje przejęcia Grenlandii — przez Duńczyków. Tylko 11 proc. tamtejszych obywateli ma pozytywny lub bardzo pozytywny obraz USA.
Czy ankietowani postrzegają Stany Zjednoczone jako przyjaciela i sojusznika/przyjaznego konkurenta, czy też jako kraj nieprzyjazny/wrogi? W Niemczech odpowiedzi są zrównoważone (po 41 proc.). Prawie trzy lata temu, w lipcu 2023 r., 70 proc. Niemców nadal uważało Stany Zjednoczone za kraj zasadniczo przyjazny.
- Tekst publikujemy dzięki uprzejmości “Die Welt”
YouGov odnotował tę tendencję we wszystkich krajach, jednak w różnym stopniu. W Danii spadek zaufania jest szczególnie drastyczny — z 80 do 26 proc. We Włoszech, które pod rządami Giorgii Meloni mają ogólnie bardziej pozytywne nastawienie do administracji Trumpa, spadek ten jest najmniejszy — z 61 do 52 proc.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo UE vs Trump
— Wizerunek USA w Europie jest najgorszy od wielu lat — mówi Frieder Schmid, badacz opinii publicznej z YouGov. — Coraz więcej Europejczyków uważa, że USA nie są już partnerem, któremu mogą ufać.
Drastyczna zmiana w relacjach
W kwestii tego, czy stosunki Stanów Zjednoczonych z Europą poprawią się po zakończeniu prezydentury Donalda Trumpa, zdania są podzielone. 39 proc. Niemców uważa, że polityka zagraniczna USA jest odwracalna, a 41 proc. zakłada, że Trump zmienił ją na stałe.
- Tak Europa może nacisnąć na Trumpa. W grze są obligacje i miliardy dolarów. “USA mają jedną zasadniczą słabość”
20 proc. nie ma zdania. Niemcy są więc szczególnie pesymistyczni — lub realistyczni, w zależności od punktu widzenia. W pozostałych objętych badaniem krajach większość respondentów oczekuje powrotu do dobrych stosunków.
Wszyscy są zgodni co do tego, że Europejczycy powinni zachować swoje wartości i niezależność w konfliktach ze Stanami Zjednoczonymi — nawet jeśli oznaczałoby to koniec transatlantyckiego sojuszu. Względna większość — od 41 proc. we Francji do 55 proc. w Danii — opowiada się właśnie za tym rozwiązaniem. W Niemczech 45 proc. osób uważa to za słuszne, a 34 proc. wolałoby pójść na kompromis w niektórych obszarach polityki lub zrezygnować z wartości, aby uratować sojusz.
Według Schmida pokazuje to, jak bardzo niepewni są obywatele. — Co prawda prawie co druga osoba w Niemczech uważa, że Europa powinna zachować swoją niezależność i wartości, ale co trzecia osoba uważa, że ważniejsze jest zachowanie stosunków transatlantyckich niż dążenie do własnej niezależności — mówi ekspert.
YouGov zbadał również ocenę względnych mocnych i słabych stron Stanów Zjednoczonych i Europy, a także ich zależności. Większość postrzega USA jako silniejsze w dziedzinie gospodarki, wojskowości i dyplomacji, a zależne w dziedzinie rozwoju gospodarczego i obronności. — Obywatele uważają, że Europa ma mniejszą siłę przebicia — zauważa Schmidt. Większość ludzi we wszystkich krajach twierdzi, że zerwanie stosunków między Europą a Stanami Zjednoczonymi miałoby negatywny wpływ na gospodarkę, zdolność obronną oraz pokój i stabilność w Europie.
- Miliardy dolarów i tysiące miejsc pracy. Gospodarka USA znów obrywa przez pomysły Donalda Trumpa. “Skutki są ogromne”
Jak powinna zareagować Europa?
Aby uniknąć zerwania, większość Niemców (56 proc.), Francuzów (51 proc.), Brytyjczyków (57 proc.) i Duńczyków (63 proc.) byłaby skłonna zwiększyć wydatki na obronność, natomiast większość Hiszpanów (39 proc.) i Włochów (22 proc.) nie. Większość opowiada się również za ograniczeniem imigracji, czego domaga się amerykański wiceprezydent J.D. Vance. Poparcie dla tego rozwiązania wynosi od 57 proc. w Wielkiej Brytanii do 67 proc. w Niemczech.
- Cztery kryzysy pogrążają Trumpa. Kumulacja porażek odbija się na sondażach. To najtrudniejszy moment Białego Domu
Dla większości Europejczyków nie do przyjęcia jest pokrycie kosztów stacjonowania wojsk amerykańskich w Europie, zawarcie umów handlowych, które faworyzują Stany Zjednoczone, dostosowanie europejskiej polityki handlowej do polityki Białego Domu lub złagodzenie przepisów dotyczących tzw. mowy nienawiści.
W przypadku zerwania stosunków między USA a Europą we wszystkich krajach istnieje gotowość do przyspieszenia integracji UE — od 46 proc. w Wielkiej Brytanii, która nie jest członkiem UE, do 63 proc. w Hiszpanii. W Niemczech opowiada się za tym 54 proc. respondentów. Większość (z wyjątkiem Włochów) ponownie opowiada się w tym przypadku za zwiększeniem wydatków na obronność w Europie.
- W Brukseli wyłania się nowa oś wpływów. Berlin i Rzym coraz częściej grają do jednej bramki. “Gdybym był Macronem, martwiłbym się”
Niewielka jest gotowość do zignorowania kwestii praw człowieka w celu zacieśnienia stosunków z innymi światowymi mocarstwami. Najwyższy poziom poparcia w tej kwestii odnotowano w Hiszpanii (30 proc.). W Niemczech tylko co czwarty respondent (26 proc.) byłby gotowy to zrobić. Jeśli chodzi o dalsze wsparcie dla Ukrainy, opinie są podzielone. Podczas gdy większość Brytyjczyków i Duńczyków jest gotowa zwiększyć swoje zaangażowanie, Francuzi, Hiszpanie i Włosi odrzucają tę propozycję. W Niemczech opinie są podzielone 37 do 43.