Rosja w obliczu kryzysu? Rezerwy finansowe na skraju wyczerpania
Rosyjski Fundusz Dobrobytu Narodowego (FNB) może wyczerpać się w ciągu 16 miesięcy, jeżeli ceny ropy będą utrzymywać się na niskim poziomie — ocenili analitycy z Centrum Prognoz Ekonomicznych Gazprombanku. Fundusz od momentu rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji na Ukrainę jest dla Kremla głównym źródłem finansowania rosnącego deficytu budżetowego kraju.
Posłuchaj artykułu
x1 x2 x1.75 x1.5 x1.25 x1 x0.75 00:00 / 00:00 Audio generowane przez AI (ElevenLabs) i może zawierać błędy 
ANATOLY MALTSEV / PAP Gazprom (zdj. ilustracyjne)
- Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Onetu
- Dużo czytania, a mało czasu? Sprawdź skrót artykułu
Na początku stycznia aktywa FNB, głównie w walucie zagranicznej i złocie, były warte 4,1 bln rubli (około 54 mld dolarów). Rezerwy te zarządzane są przez Bank Centralny i wykorzystywane do pokrycia niedoborów w dochodach z ropy i gazu. Jeśli faktyczne ceny eksportowanej ropy i gazu są wyższe niż cena bazowa (tzw. cena odcięcia) założona w rosyjskim budżecie, nadwyżki z podatków są transferowane do FNB. Jeżeli ceny są niższe, to z funduszu pokrywane są niedobory i aktywa się kurczą.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Witold Jurasz: sankcje powoli dobijają Rosję
Poznaj kontekst z AI
Ile czasu zostało funduszowi FNB? Jakie aktywa posiada fundusz FNB? Jakie są przewidywania dotyczące cen ropy? Dlaczego fundusz FNB jest ważny dla Rosji?
FNB na skraju wyczerpania
Analitycy oszacowali, że przy cenach ropy oscylujących wokół 40 dolarów za baryłkę pozostałe środki wystarczyłyby na niespełna półtora roku. Jeżeli jednak doszłoby do gwałtownego spadku cen do 30–35 dolarów fundusz mógłby zostać wyczerpany do końca 2026 r. Gdyby zaś cena utrzymywała się na poziomie 50 dol. za baryłkę, rosyjskie rezerwy mogłyby wystarczyć na 2,5 roku — przekazał w piątek portal Moscow Times.
- ZOBACZ: Rosja omija infrastrukturę energetyczną, ale nadal atakuje. Jest komunikat
O ile jednak na ceny ropy dynamicznie wpływają napięcia geopolityczne, mogące zagrozić wydobyciu, przerobowi czy transportowi ropy, to pomimo tych wahań cena ropy w dłuższych okresach spada. W grudniu 2025 r. wynosiła 39 dolarów, w styczniu [nim wzrosła wskutek napięć pomiędzy USA i Iranem] spadła do 36–38 dolarów.
Ochrona rosyjskiej gospodarki
FNB został stworzony, aby chronić rosyjską gospodarkę i budżet przed gwałtownymi spadkami cen ropy. Ponadto miał gromadzić zasoby dla przyszłych pokoleń, współfinansować system emerytalny i wspierać długoterminową stabilność finansów państwa. Jednak od rozpoczęcia przez Rosję wojny z Ukrainą, co wiązało się z ogromnym wzrostem wydatków oraz spadkiem dochodów, fundusz stał się dla Kremla głównym źródłem finansowania rosnącego deficytu budżetowego kraju.
Przed wojną FNB posiadał płynne aktywa w wysokości 113 mld dolarów, co stanowiło 6,5 proc. PKB Rosji. Do początków bieżącego roku kwota ta zmniejszyła się 2,5-krotnie, do 52 miliardów dolarów — podkreślił portal Moscow Times. Rezerwy złota funduszu spadły zaś o 71 proc. — z 554 do 160 ton. Z rezerw walutowych pozostał jedynie juan chiński, wart około 30 mld dolarów. To najniższy poziom od czasu utworzenia FNB w 2008 r.
- CZYTAJ: Nieoficjalne doniesienia z frontu w Ukrainie. Obie strony miały dostać ten sam rozkaz
Początkowo ministerstwo finansów Rosji przewidywało w budżecie na 2026 r. zerowe wydatki z FNB. Jednak załamanie cen rosyjskiej ropy naftowej, która po sankcjach nałożonych przez administrację prezydenta USA Donalda Trumpa jest sprzedawana z rekordowymi zniżkami, zmusiło rząd do otwarcia funduszu.