Groźby Trumpa znów podnoszą temperaturę na Bliskim Wschodzie. Ekspert ocenia, jak blisko jest realnego uderzenia. “Sytuacja przypomina beczkę prochu”

Napięcia między USA a Iranem ponownie osiągają punkt krytyczny. Tym razem w centrum konfliktu znajduje się irański program jądrowy, który Waszyngton uznaje za bezpośrednie zagrożenie dla stabilności regionu. Prezydent USA Donald Trump otwarcie grozi Teheranowi uderzeniem militarnym, jeśli ten nie zrezygnuje z broni atomowej. W rozmowie z serwisem Blick profesor stosunków międzynarodowych i geopolityki na Uniwersytecie w Kolonii Klemens H. Fischer ocenia, jak realne jest ryzyko amerykańskiego uderzenia. — Decydującą rolę w tym, czy rozkaz o ataku zostanie wydany odgrywa Izrael — podkreśla.

Posłuchaj artykułu

x1 x2 x1.75 x1.5 x1.25 x1 x0.75 00:00 / 00:00 Audio generowane przez AI (ElevenLabs) i może zawierać błędy Harun Ozalp/Anadolu via Getty Images / Contributor, Wikipedia / Getty Images Donald Trump. W tle lotniskowiec USS Abraham Lincoln (zdj. poglądowe)

Prezydent USA Donald Trump zagroził niedawno Islamskiej Republice na swojej platformie Truth Social. Iran musi “niezwłocznie zasiąść do stołu negocjacyjnego” i zgodzić się na porozumienie zakładające rezygnację z broni jądrowej — oświadczył. W przeciwnym razie grozi on atakiem militarnym, silniejszym niż uderzenia na irańskie obiekty jądrowe z czerwca 2025 r. Jednocześnie wspomina o “potężnej armadzie”, która zmierza w kierunku Iranu.

Jak poważne są te groźby? W końcu Trump już wcześniej, w obliczu brutalnych działań irańskiego reżimu wobec demonstrantów, zapowiadał możliwą interwencję wojskową — jednak nic się wtedy nie wydarzyło.

Klemens H. Fischer zauważa, że sytuacja w Iranie ma znaczenie dla Stanów Zjednoczonych przede wszystkim w kontekście bezpieczeństwa Izraela lub korzyści politycznych dla Waszyngtonu. Według niego protesty przeciwko reżimowi mułłów nie stanowiły bezpośredniego zagrożenia dla Izraela i nie były na tyle silne, aby obalić władzę. — Nie było więc żadnego istotnego powodu, aby Stany Zjednoczone interweniowały militarnie — dodaje profesor.

“Wtedy atak stanie się nieunikniony”

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku programu jądrowego. — Program atomowy dotyczy dwóch kluczowych aspektów — globalnego bezpieczeństwa USA oraz bezpieczeństwa Izraela — wskazuje ekspert. Waszyngton musi wywierać stałą presję na Iran. — Mimo bombardowań z ubiegłego roku, Teheran stara się dalej rozwijać swoje ambicje nuklearne. Brak reakcji na to zostałby przez ajatollahów natychmiast odebrany jako oznaka słabości USA — podkreśla.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Donald Trump reaguje na zapowiedź publicznych egzekucji w Iranie. Ekspert wyjaśnia: on już nie chce zbawiać świata

• “Czas się kończy”. Flota Trumpa trzyma Iran w szachu. Ujawniamy, jaką realną siłę mają USA

Według Fischera prawdopodobieństwo ataku militarnego ze strony USA zależy od delikatnej równowagi. — Dopóki Iran nie zrezygnuje całkowicie ze swoich nuklearnych aspiracji, Waszyngton będzie musiał rozważać różne scenariusze. Atak militarny stanie się nieunikniony dopiero wtedy, gdy przekroczona zostanie dopuszczalna granica prowokacji — mówi. Obecnie sama groźba ataku jest wystarczająca, aby umożliwić negocjacje, podczas gdy Izrael potrzebuje jeszcze czasu, aby w pełni wdrożyć swój system obrony Iron Dome.

Ryzyko w przypadku eskalacji

Odnosząc się do zapowiadanej “potężnej armady” USA, Fischer podkreśla, że dysponuje ona ogromną siłą ognia i możliwościami bojowymi. O tym, jaki rodzaj ataku nastąpi, zdecyduje aktualne zagrożenie dla Izraela, stopień prowokacji ze strony Iranu oraz cel działań Waszyngtonu. Wyjaśnia, że możliwe są ukierunkowane ataki powietrzne, a także ograniczone ataki demonstracyjne, których głównym celem jest pokaz siły przy minimalnych stratach.

Antyamerykański billboard z napisem "Kto sieje wiatr, ten zbiera burzę" w Teheranie, 28 stycznia 2026 r.Fatemeh Bahrami / ANADOLU / Anadolu via AFP / AFP

• Zegar tyka. Donald Trump może ostatecznie rozkręcić irańską spiralę. “Musimy być przygotowani”

W przypadku, gdyby USA zdecydowały się na atak militarny, eksperci spodziewają się uderzenia w weekend — podobnie jak miało to miejsce w czerwcu 2025 r. oraz podczas działań przeciwko Wenezueli. Trudno powiedzieć, czy stanie się to już w najbliższy weekend, czy może w następny. Ponieważ siły amerykańskie są nadal w drodze do Iranu, Fischer nie spodziewa się ataku w tę sobotę. Wiele zależy jednak również od Izraela.

Decydująca rola Izraela

Atak ze strony Waszyngtonu zależy w dużej mierze od tego, jak bezpieczna jest według Jerozolimy jej własna tarcza obronna. — Dopóki Iron Dome nie będzie w pełni gotowy do działania, Izrael będzie przeciwny amerykańskiemu uderzeniu. Teheran będzie próbował przeprowadzić atak na Tel Awiw, ale dla ajatollahów Jerozolima pozostaje nietykalna — mówi Fischer. — To właśnie Izrael odgrywa zatem decydującą rolę w tym, czy rozkaz ataku zostanie wydany przez Waszyngton — podkreśla.

• “Nie zabijemy was. Najpierw was zgwałcimy”. Gdy w Iranie padł internet, ulice zamieniły się w pole egzekucji. Przerażające relacje naocznych świadków

Jednocześnie ryzyko eskalacji konfliktu w regionie pozostaje wysokie: w najgorszym przypadku sojusznicy Teheranu, tacy jak Hezbollah, Hamas czy Huti, mogą ponownie podjąć działania.

— Sytuacja na Bliskim Wschodzie od dekad przypomina beczkę prochu, która w każdej chwili może eksplodować — ocenia Fischer. — To właśnie dlatego, a także z powodu dużej niepewności dotyczącej potencjalnych irańskich kontrataków, USA i Izrael będą próbowały utrzymać reżim ajatollahów w ryzach, nie prowokując jednak poważnego konfliktu — dodaje.