“Zakończenie wojny nie oznacza zakończenia kryzysu”. Donald Trump tkwi w błędzie. Eksperci ostrzegają przed nieobliczalnymi skutkami ataku na Iran
Prezydent Donald Trump może obiecywać szybkie zakończenie wojny z Iranem, ale skutki polityczne będą odczuwalne jeszcze długo po zakończeniu walk.
Posłuchaj artykułu
x1 x2 x1.75 x1.5 x1.25 x1 x0.75 00:00 / 00:00 Audio generowane przez AI (ElevenLabs) i może zawierać błędy
Joe Raedle / Getty Images Stacja paliw w Miami, USA, 9 marca 2026 r. Przedstawiciele administracji Trumpa bagatelizują wzrost cen ropy i benzyny spowodowany zakłóceniami w dostawach ropy przez cieśninę Ormuz, kluczową drogę wodną.— Ostatni wzrost cen ropy i gazu jest tymczasowy, a operacja ta spowoduje obniżenie cen gazu w perspektywie długoterminowej — powiedziała we wtorek dziennikarzom rzeczniczka prasowa Białego Domu Karoline Leavitt, odnosząc się do ataków na Iran. Sekretarz ds. energii Chris Wright stwierdził w poniedziałek, że wahania cen potrwają “tygodnie, a nie miesiące”, ponieważ ruch tankowców w cieśninie nadal jest utrudniony.
- “Ani jednego litra”. Ceniony ekonomista ostrzega przed naftowym szokiem
Analitycy twierdzą jednak, że zakłócenia są już uwzględnione w cenach ropy i gazu, co grozi przedłużeniem wysokich stawek do wyborów śródokresowych.Oto pięć powodów, dla których wysokie ceny ropy mogą się utrzymać:
Fizyczne możliwości
Wojna z Iranem tak znacząco zakłóciła rynki energetyczne regionu Zatoki Perskiej, że szybkie ożywienie nie jest już możliwe, jak mówi Anas Alhadżdżi, ekspert ds. globalnych rynków energetycznych. Rosnące zaległości tankowców po obu stronach cieśniny Ormuz, która została skutecznie zamknięta na ponad tydzień, będą wymagały co najmniej dwóch tygodni, aby je usunąć. Następnie konieczne będzie wznowienie produkcji ropy i gazu w coraz większej liczbie krajów Bliskiego Wschodu, w tym w Katarze, Bahrajnie, Iraku i Arabii Saudyjskiej. Jak dodaje ekspert, niektóre szkody spowodowane irańskimi atakami, takie jak te na obiekty gazowe w Katarze, mogą nie być łatwe do naprawienia. Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Jak wojna w Iranie wpłynie na Polskę? "Przed nami trudne wybory" — Zakończenie wojny nie oznacza zakończenia kryzysu — podkreśla Alhadżdżi. — Mamy kraje, które dosłownie wstrzymały produkcję, ponieważ ich magazyny są pełne. Przywrócenie poziomu wydobycia ropy sprzed kryzysu wymaga czasu. W przypadku [skroplonego gazu ziemnego] zajmuje to szczególnie dużo czasu.
Do tanga trzeba dwojga
Trump mógł rozpocząć wojnę, ale nie ma mocy, aby ją jednostronnie zakończyć. Irańczycy nie oświadczyli publicznie, że zgodzą się na szybkie zaprzestanie ataków. W ostatnim tygodniu coraz częściej atakowali infrastrukturę energetyczną regionu, co może spowodować znaczny wzrost cen ropy i dłuższy okres niepewności, jeśli uderzenia będą trwały.W odpowiedzi na komentarze Trumpa rzecznik Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej Ali Mohammad Naini powiedział we wtorek irańskim mediom państwowym, że to “Iran zdecyduje, kiedy wojna się zakończy”.
- Siły Iranu bronią się rękami i nogami. Mają atut, który oślepia obronę USA
Irańscy urzędnicy doskonale zdają sobie sprawę z presji politycznej, jakiej doświadcza Trump w swoim kraju, dopóki ceny benzyny na stacjach paliw pozostają wysokie. Minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Aragczi powiedział, że gwałtowny wzrost światowych cen ropy pokazuje, że reżim się nie podda, jeśli Stany Zjednoczone i Izrael będą nadal atakować infrastrukturę naftową.”W dziewiątym dniu operacji »Epicki Błąd« ceny ropy się podwoiły, a ceny wszystkich towarów gwałtownie wzrosły” — napisał na X. “Wiemy, że Stany Zjednoczone knują przeciwko naszym obiektom naftowym i jądrowym w nadziei na powstrzymanie ogromnego szoku inflacyjnego. Iran jest w pełni przygotowany. My również mamy w zanadrzu wiele niespodzianek“. x.com
Może być gorzej
We wtorek pojawiły się dowody na to, że Iran zaczął umieszczać miny w cieśninie Ormuz. To znaczna eskalacja, która może znacznie skomplikować wysiłki zmierzające do wznowienia 20 proc. dziennych światowych dostaw energii, które przechodzą przez ten region, jak poinformowała stacja CBS News.Potencjalne zaminowanie cieśniny, wraz z uszkodzeniami infrastruktury i wstrzymaniem produkcji, oznacza, że może minąć dużo czasu, zanim rynki energetyczne powrócą do normy, jak wyjaśnia Rory Johnston, analityk rynku ropy naftowej.”Kryzys ten będzie się pogłębiał, dopóki nie zostanie przywrócony normalny ruch przez cieśninę, a na tym etapie, nawet gdyby konflikt zakończył się dzisiaj, a tankowce przywróciły 100 proc. przepływu przez Ormuz, powrót do czegoś przypominającego normalność zajęłoby miesiące” — napisał na X.
- Trump stara się zapobiec kryzysowi. “Zakończymy zagrożenie dla Ameryki i świata”
Im dłużej cieśnina pozostaje skutecznie zamknięta, tym większa jest szansa, że świat pogrąży się w “głębokiej recesji“, jak ostrzega Greg Priddy, ekspert ds. zakłóceń na rynku energii, który pracował w amerykańskiej Agencji Informacji Energetycznej za rządów George’a W. Busha. Twierdzi on, że gdyby wojna zakończyła się dzisiaj, powrót do normalności zająłby ponad miesiąc, ale “normalny ruch tankowców nie będzie możliwy, dopóki Iran będzie dysponował bronią, której może użyć przeciwko tankowcom”.Priddy, który jest zatrudniony jako starszy pracownik naukowy w konserwatywnym Centrum Interesu Narodowego, mówi, że utrzymanie obecnego wolumenu poza rynkiem przez kolejne siedem tygodni spowodowałoby tak poważną globalną recesję gospodarczą, że doprowadziłoby to do “prawdopodobnie najgorszej recesji, jaką ktokolwiek widział od lat 30. XX w.”.
Kwestia bezpieczeństwa
Ataki na infrastrukturę energetyczną ze strony Iranu i potencjalnie innych grup nasilają się z dnia na dzień i mogą spowodować trwałe szkody.W środę Iran zaatakował i zniszczył duży magazyn ropy naftowej w Omanie. W środę w pobliżu cieśniny Ormuz zaatakowane zostały trzy statki, w tym kontenerowiec pływający pod banderą Tajlandii. Do uderzenia przyznał się irański rząd, ponieważ statek ten “nielegalnie nalegał na przepłynięcie przez cieśninę Ormuz”.
Prezydent USA Donald Trump, 9 marca 2026 r.Roberto Schmidt / Getty Images W środę Trump powiedział dziennikarzom, że tankowce powinny zacząć przepływać przez wąskie przejście pomimo ryzyka. — Uważam, że powinny korzystać z cieśniny — stwierdził prezydent. — Słuchajcie, w ciągu jednej nocy zniszczyliśmy prawie wszystkie ich statki minowe.Demokratyczni senatorowie, którzy we wtorek uczestniczyli w tajnym briefingu na temat wojny, uważają, że administracja nie ma planów ponownego otwarcia cieśniny. “W tej chwili nie wiedzą, jak bezpiecznie ją ponownie otworzyć” — napisał na X senator Chris Murphy z Connecticut. “To niewybaczalne, ponieważ ta część katastrofy była w 100 proc. przewidywalna”. x.com
Nie tylko Iran
Chociaż administracja grozi irańskiemu rządowi poważnymi konsekwencjami, jeśli zaatakuje on statki przepływające przez cieśninę, siły Teheranu nie są jedynym wrogim podmiotem w regionie, który może skutecznie zablokować szlak żeglugowy.W regionie działa wiele ugrupowań, które nie są powiązane z irańskim rządem, ale są oburzone zabójstwem swojego przywódcy i pragną zemsty, jak zauważa Alhadżdżi.Zmarły ajatollah Ali Chamenei był nie tylko przywódcą Iranu, ale także społeczności szyickich muzułmanów, i miał zwolenników w całym regionie, w tym w Jemenie, Arabii Saudyjskiej, Iraku, Kuwejcie, Pakistanie, Afganistanie i innych krajach.
- Coraz gorzej w cieśninie Ormuz. USA nie dają sobie rady z irańskimi komarami
Stworzyło to szerszą sieć grup, które są gotowe zaatakować interesy naftowe w regionie i istnieją dowody, że mogą przygotowywać ataki. Tanie drony mogą zostać wykorzystane do uszkodzenia tankowców wartych wiele milionów dolarów.— Są wściekli, ponieważ ich przywódca został zabity — dodaje Alhadżdżi. — W ciągu ostatnich 15 lat technologia rozwinęła się do tego stopnia, że spowodowanie szkód wartych wiele milionów dolarów za pomocą 500 dol. (według aktualnego kursu 1,8 tys. zł) jest bardzo możliwe.