Weto Karola Nawrockiego nie kończy sprawy SAFE. Oto co trzeba wiedzieć

Teoretycznie Sejm może odrzucić weto Karola Nawrockiego w sprawie ustawy wprowadzającej unijny projekt SAFE, jest to jednak bardzo mało prawdopodobne. Rząd przygotował na tę ewentualność “plan B”.

Posłuchaj artykułu

x1 x2 x1.75 x1.5 x1.25 x1 x0.75 00:00 / 00:00 Audio generowane przez AI (ElevenLabs) i może zawierać błędy Piotr Nowak, Leszek Szymański / PAP Od lewej: Karol Nawrocki i Donald Tusk

W skrócie:

• Prezydent Karol Nawrocki zapowiedział weto wobec ustawy wprowadzającej unijny program pożyczek SAFE
• Polska miała otrzymać 43,7 mld euro z SAFE na obronność, najwięcej w UE, z oprocentowaniem 3,5 proc. rocznie
• Nawrocki proponuje alternatywę — program “SAFE 0 proc.”, finansowany z zysków NBP. Marszałek Sejmu nie widzi podstaw do procedowania tej ustawy
• Rząd przygotował “plan B”, który sprawi, że środki z SAFE trafią do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Oznacza to jednak, że pieniądze nie trafią do innych służb, a jedynie do wojska
• Odrzucenie prezydenckiego weta przez Sejm jest bardzo mało prawdopodobne, ponieważ koalicja rządząca nie ma wymaganej większości 3/5 głosów

W ramach unijnej pożyczki SAFE Polska miała otrzymać dofinansowanie w wysokości 43,7 mld euro (ok. 185 mld zł) na obronność. To najwięcej ze wszystkich krajów członkowskich UE. Roczne oprocentowanie SAFE wyniesie 3,5 proc., a kredyt miałby zostać w całości spłacony do 2070 r. Rząd zdążył wcześniej przedstawić projekty, które miałyby zostać sfinansowane w ramach programu. Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Pałac Prezydencki zmienił zdanie w sprawie SAFE? Pełnomocniczka rządu o kulisach

Karol Nawrocki zawetuje ustawę o SAFE. “Nigdy nie podpiszę”

W czwartek prezydent Karol Nawrocki wygłosił orędzie, w którym przekazał, że nie podpisze ustawy wprowadzającej unijny program pożyczek SAFE. Potwierdziły się tym samym wcześniejsze doniesienia Onetu w sprawie decyzji Nawrockiego. — Postanowiono tę sprawę wykorzystać do eskalacji społecznej polaryzacji i budowania podziałów między Polakami — ocenił Nawrocki.

• Emocje w studiu w sprawie SAFE. “Mam do pana jedno zdanie”

Prezydent zaznaczył, że w ramach SAFE “Bruksela może arbitralnie wstrzymać finansowanie, a państwo i tak nadal będzie musiało spłacać ten dług”. — Bezpieczeństwo pod warunkiem nie jest bezpieczeństwem — stwierdził.— Nigdy nie podpiszę ustawy, która uderza w suwerenność i bezpieczeństwo. Wszelkie próby zagranicznego zadłużania kraju w sposób pozaprawny spotkają się z odpowiedzialnością polityczną i prawną — dodał. Karol Nawrocki podczas orędziaMaciej Kulczyński / PAP

Karol Nawrocki przedstawił “SAFE 0 proc.”. Tak wygląda propozycja prezydenta

Jednocześnie Nawrocki w trakcie czwartkowego orędzia zaapelował do wszystkich sił politycznych o pilne prace nad prezydenckim projektem ustawy o Polskim Funduszu Inwestycji Obronnych. — Ten projekt to silna armia bez zadłużania na pokolenia. “Polski SAFE 0 proc.” to zero zależności i 100 proc. suwerenności — stwierdził.

• Jak modernizować polską armię i skąd brać na to pieniądze? Tak wygląda pomysł prezydenta Polski

— Polska musi się zbroić. Polska musi budować silną armię. Polska musi być jednym z filarów bezpieczeństwa Europy i NATO. Polska jednak musi to robić na własnych zasadach — ocenił.Projekt ustawy w sprawie “SAFE 0 proc.” trafił we wtorek do Sejmu. Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki przekazał, że prezydencka ustawa może zostać przyjęta, zanim upłynie termin na decyzję Nawrockiego w sprawie unijnej pożyczki SAFE.Projekt miałby być finansowany z nadmiarowych zysków wypracowanych przez Narodowy Bank Polski (NBP). Bogucki zaznaczył, że rezerwy NBP to ok. 240 mld euro, czyli ok. 5,5 raza tyle, co unijna pożyczka SAFE. — Z tych 240 mld euro ok. 70 mld euro to złoto. Nie trzeba ani uszczuplać tych rezerw i nie można tego robić. (…) Ta propozycja jest nie tylko zgodna z przepisami, chodzi tu o niezależność NBP, ale także z polskim interesem bezpieczeństwa — mówił Bogucki. Zbigniew Bogucki (z lewej) i Karol Nawrocki (z prawej)Radek Pietruszka / PAP

Włodzimierz Czarzasty jednoznacznie w sprawie “SAFE 0 proc.”

Mimo apeli Nawrockiego marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty oznajmił, że nie zamierza poddać projektu o “SAFE 0 proc.” pod obrady izby. — To nie jest taki moment, że trzeba wszystkie decyzje podejmować z godziny na godzinę. Trzeba je podejmować mądrze. Skończy się posiedzenie rządu, będziemy wiedzieli, w którą stronę idą sprawy — powiedział w piątek w rozmowie z dziennikarzami w Sejmie.

• Burza po wecie prezydenta. Szymon Hołownia wytyka błąd Włodzimierzowi Czarzastemu. “Chocholi taniec”

— Prezydent w ustawie, którą proponuje, proponuje podział zysku NBP. Problem polega na tym, że NBP ma skumulowaną stratę w wysokości 100 mld zł. W związku z tym nie ma czego dzielić. (…) Absolutnie nie widzę podstaw funkcjonowania i procedowania tej ustawy. Jeżeli zobaczę taki sens, ustawa będzie procedowana. Dziś żadnego absolutnie nie widzę — dodał Czarzasty. Włodzimierz CzarzastyLeszek Szymański / PAP

Rząd ma “plan B” w sprawie programu SAFE po wecie Karola Nawrockiego

Rząd przygotował się na weto Nawrockiego. Chodzi o uchwałę, która powołuje do życia program “Polska Zbrojna”. Dzięki niej unijna pożyczka ma trafić do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. To rozwiązanie mniej korzystne, które pozwoli jednak na częściowe wykorzystanie pieniędzy.Uchwała ma sprawić, że przelew Komisji Europejskiej, który przyjdzie do państwowego Banku Gospodarstwa Krajowego, trafi do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Od czterech lat jest to jedno z trzech źródeł finansowania potrzeb wojska. Donald TuskPaweł Supernak / PAP Fundusz pozwala finansować tylko armię. Oznacza to, że 7,1 mld zł z SAFE prawdopodobnie nie trafi do innych służb, w tym policji i Straży Granicznej. Zagrożone jest także 9,2 mld zł na infrastrukturę związaną z bezpieczeństwem. Uchwała rządu mówi jednak, że ministrowie będą starać się o pozyskanie tych środków. Zbigniew Bogucki stwierdził, że w jego ocenie uchwała o programie Polska Zbrojna to niedopuszczalne obejście weta Karola Nawrockiego. W rozmowie z mediami zasugerował, że dokumentem tym może zająć się Trybunał Konstytucyjny.

Co dalej z SAFE? Po zawetowaniu przez Karola Nawrockiego ustawa wróci do Sejmu

Nawrocki jeszcze oficjalnie nie zawetował ustawy wprowadzającej SAFE. Na podjęcie oficjalnej i ostatecznej decyzji ma czas do piątku 20 marca. Jeśli nic się nie zmieni, ustawa leżąca na jego biurku zostanie zawetowana. Oznacza to, że wróci ona do ponownych prac w Sejmie, gdzie może zostać przegłosowana. Tak się jednak najprawdopodobniej nie stanie.

• Europejskie media komentują weto Karola Nawrockiego. Wskazują polaryzację

Konstytucja daje Sejmowi możliwość odrzucenia prezydenckiego weta. Ustawa musi jednak ponownie zostać przegłosowana przez Sejm większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Wówczas prezydent w ciągu 7 dni podpisuje ustawę i zarządza jej ogłoszenie w Dzienniku Ustaw RP.Po ponownym przegłosowaniu ustawy w Sejmie prezydentowi nie przysługuje prawo weta lub wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej. Scenariusz z ponownym przegłosowaniem ustawy jest jednak mało prawdopodobny. Pierwotnie za projektem było 236 posłów, przeciwko 199. Opracowanie: 

• Dominik Kołodziej