Sąd zdecydował w sprawie Aleksandra Butiagina. To naukowiec w służbie Kremla

Sąd Okręgowy w Warszawie zgodził się na ekstradycję Aleksandra Butiagina do Ukrainy. Rosyjski badacz jest podejrzewany o zniszczenie bezcennych stanowisk archeologicznych na Krymie. Jest jednym z kluczowych współpracowników Kremla.

Posłuchaj artykułu

x1 x2 x1.75 x1.5 x1.25 x1 x0.75 00:00 / 00:00 Audio generowane przez AI (ElevenLabs) i może zawierać błędy Fot. Robert Kowalewski / Agencja Wyborcza.pl / Agencja Wyborcza.pl Aleksander Butiagin podczas posiedzenia ekstradycyjnego w sądzie — Warszawa, 15.01.2026 r.

W skrócie:

• Decyzja sądu nie jest prawomocna. Adwokatowi Rosjanina przysługuje odwołanie do sądu apelacyjnego
• Butiagin miał nadzorować prace w “Starożytnym mieście Myrmekion”, które według śledczych doprowadziły do częściowego zniszczenia stanowiska archeologicznego
• Rosja wykorzystuje skarby archeologiczne z Krymu do propagandy i budowania narracji historycznej

Jak pisał Onet, w środę Sąd Okręgowy w Warszawie zgodzi się na ekstradycję rosyjskiego archeologa Aleksandra Butiagina do Ukrainy. Kijów chce osądzić go za zniszczenie stanowiska archeologicznego w antycznej greckiej osadzie na Krymie. Decyzja sądu nie jest prawomocna przysługuje od niej odwołanie. W razie ekstradycji grozi mu 10 lat więzienia. Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Czy rosyjska kultura powinna być wymazana? "To nie jest produktywne" #płatnawspółpraca

• Ruch Rosji po zatrzymaniu naukowca w Polsce. Moskwa ma zalecenie dla uczelni

Aleksander Butiagin zaufany badacz Władimira Putina

Aleksander Butiagin to urodzony w Leningradzie (dziś: St. Peterburg) 54-letni uczony. Od 1993 r. pracuje w państwowym Muzeum Ermitaż, gdzie kieruje Sektorem Archeologii Starożytnej Północnego Regionu Morza Czarnego. Jest sekretarzem wykonawczym Komisji Archeologicznej, członkiem Rady Naukowej Ermitażu, członkiem Międzynarodowej Rady Muzeów oraz kustoszem kolekcji znalezisk z antycznych miast Bosforu i kurhanów Półwyspu Kerczeńskiego. Naukowiec ukończył Uniwersytet Państwowy w Leningradzie. Wykłada na Uniwersytecie w Sankt Petersburgu archeologię klasyczną, historię sztuki starożytnego Wschodu i muzeologię. Wydał ponad 150 publikacji naukowych.

Poznaj kontekst z AI

Dlaczego Sąd Okręgowy w Warszawie zgodził się na ekstradycję Butiagina? Jakie są zarzuty wobec Aleksandra Butiagina? Co grozi Butiaginowi w przypadku ekstradycji do Ukrainy? Jakie prace nadzorował Butiagin na Krymie? Od 1999 r. kierował ekspedycjami badającymi starożytną osadę Myrmekjon w Kerczu, która w ostatnich dekadach dostarczyła spektakularnych odkryć m.in. skarbu liczącego ponad 700 brązowych monet z III w. p.n.e. x.com

• Decyzja sądu w sprawie Ukraińca zatrzymanego na lotnisku z zagłuszarką. “Testował system”

Ukraina zarzuca Butiaginowi nielegalne wykopaliska

Ukraińska prokuratura twierdzi, że od 2014 r. Aleksander Butiagin był jednym z kierujących rosyjskimi ekipami archeologicznymi, działającymi na okupowanym Krymie bez ukraińskich zezwoleń. Miał nadzorować prace w “Starożytnym mieście Myrmekion”, które według śledczych doprowadziły do częściowego zniszczenia stanowiska archeologicznego. Straty wyceniono na ponad 17 mln zł. W 2022 r. odkryto i skonfiskowano na rzecz Federacji Rosyjskiej cenny skarb. To 30 złotych monet, z których 26 było z wyrytym imieniem Aleksandra Wielkiego, a cztery zostały wybite za panowania jego brata Filipa III Arridaeusa.Prokuratura Autonomicznej Republiki Krymu i miasto Sewastopol wydały zaoczne zawiadomienie o podejrzeniu prowadzenia przez Butiagina nielegalnych poszukiwań na terenie zabytku archeologicznego. x.com

• Polak zatrzymany w Grecji pod zarzutem szpiegostwa. Głos zabrało polskie MSZ

Aleksander Butiagin miał zniszczyć stanowisko archeologiczne

Rosyjska inwazja na Ukrainę obejmuje nie tylko działania militarne, lecz także systematyczne zawłaszczanie ukraińskiego dziedzictwa kulturowego. Jednym z głównych celów stały się scytyjskie skarby tj. złote artefakty z obszaru północnego wybrzeża Morza Czarnego. Po zajęciu Melitopola i innych terytoriów Rosja zaczęła wykorzystywać te znaleziska propagandowo, przedstawiając je jako część “wspólnej historii” dawnego ZSRR. Równocześnie rosyjscy ideolodzy próbują wpisać Scytów w narrację o starożytnych obrońcach “rosyjskich ziem” przeciw Zachodowi, czyniąc rabunek artefaktów narzędziem niszczenia ukraińskiej pamięci kulturowej oraz budowania fałszywej, starożytnej legitymizacji współczesnych roszczeń imperialnych. x.com Podobny charakter ma rosyjska przebudowa starożytnego Chersonezu na Krymie — jednego z najcenniejszych stanowisk archeologicznych regionu, wpisanego na listę UNESCO. Pod pretekstem tworzenia kompleksu “Nowy Chersonez” zniszczono znaczną część stanowiska, prowadząc prace bez właściwych badań i z naruszeniem międzynarodowych standardów ochrony zabytków. Opracowanie: 

• Tomasz Gdaniec