Putin solidnie zabezpieczył się na wypadek zamachu stanu w Rosji. Po cichu stworzył sobie zbrojną armię pretorianów

Przeciwnicy Rosji od dawna mieli nadzieję, że reżim Putina sam zniszczy się od środka. Podpisany niedawno przez rosyjskiego dyktatora dekret o reformie Rosgwardii to jednak znak, żeby tę nadzieję pogrzebać.

Posłuchaj artykułu

x1 x2 x1.75 x1.5 x1.25 x1 x0.75 00:00 / 00:00 Audio generowane przez AI (ElevenLabs) i może zawierać błędy Putin solidnie zabezpieczył się na wypadek zamachu stanu w Rosji. Po cichu stworzył sobie zbrojną armię pretorianów PAP/EPA/MIKHAIL METZEL / SPUTNIK / KREMLIN POOL, SERGEY GUNEEV /SPUTNIK / KREMLIN POOL / PAP Z lewej w ramce prezydent Rosji Władimir Putin. Na głównym zdjęciu dowódca Rosgwardii Wiktor Zołotow (Ś) i rosyjscy żołnierze, Moskwa, Rosja, 27 czerwca 2023 r.

Maksym Beznosiuk jest ekspertem ds. polityki strategicznej i dyrektorem UAinFocus, niezależnej platformy łączącej ukraińskich i międzynarodowych ekspertów zajmujących się kluczowymi kwestiami dotyczącymi Ukrainy.

William Dixon jest starszym współpracownikiem Royal United Service Institute, specjalizującym się w kwestiach cyberbezpieczeństwa i bezpieczeństwa międzynarodowego.

Cztery lata po rozpoczęciu pełnej inwazji na Ukrainę prezydent Rosji Władimir Putin nadal sprawuje silną kontrolę w swoim kraju. W czwartym roku wojny Kreml koncentruje się nie tylko na polu bitwy, ale także na trwałości reżimu.

Ewolucja Rosgwardii: od kontroli zamieszek do armii wiernych pretorianów

W lutym 2026 r. Władimir Putin podpisał dekret restrukturyzujący rosyjską Gwardię Narodową, Rosgwardię. Reforma przekształciła wewnętrzne dowództwo Rosgwardii w siłę z własnym “sztabem generalnym”, przypisując jej autonomiczną odpowiedzialność za planowanie operacyjne, koordynację wywiadu i ocenę zagrożeń wojskowych. Nowa struktura podlega bezpośrednio Radzie Bezpieczeństwa, której przewodniczy Putin. Wiktor Zołotow, wieloletni współpracownik, który wcześniej pełnił funkcję osobistego ochroniarza Putina podczas jego dwóch pierwszych kadencji prezydenckich oraz w okresie sprawowania przez niego urzędu premiera w latach 2010–2013, został mianowany nadzorcą zreorganizowanego dowództwa, pozostając jednocześnie szefem Rosgwardii. Restrukturyzacja ta stanowi zmianę w architekturze bezpieczeństwa wewnętrznego reżimu Putina. Odzwierciedla ona zmianę w podziale represyjnej władzy w Rosji w związku z przygotowaniami Kremla na potencjalną wewnętrzną niestabilność. Rosgwardia, utworzona w 2016 r. w celu kontroli zamieszek, przekształciła się w silnie uzbrojoną formację równoległą. To, co zaczęło się jako konsolidacja wewnętrznych sił bezpieczeństwa, stopniowo przekształciło się w budowę sił lojalnych wobec władzy — pretorianów (straży przybocznej rzymskich cesarzy) — przeznaczonych do działania wykraczającego poza tradycyjne funkcje policyjne. Reforma z lutego 2026 r. formalizuje tę ewolucję, umacniając pozycję Rosgwardii w prezydenckiej strukturze dowodzenia i wzmacniając jej rolę jako gwaranta ciągłości reżimu, a nie tylko porządku publicznego. Putin solidnie zabezpieczył się na wypadek zamachu stanu w Rosji. Po cichu stworzył sobie zbrojną armię pretorianów Żołnierze rosyjskiej Gwardii Narodowej (Rosgwardia) zmierzający na wiec i koncert z okazji aneksji czterech ukraińskich obwodów Ukrainy okupowanych przez wojska rosyjskie, Moskwa, Rsja, 30 września 2022 r.ALEXANDER NEMENOV / AFP POOL / AFP / AFP Ewolucja Rosgwardii przyspieszyła po pełnej inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. Jej oddziały wkroczyły na terytorium Ukrainy wraz z regularnymi siłami, odzwierciedlając oczekiwania Moskwy dotyczące szybkiego przejęcia kontroli terytorialnej oraz potrzebę posiadania sił okupacyjnych zdolnych do stłumienia oporu.Kreml zintensyfikował militaryzację Rosgwardii po buncie wagnerowców w czerwcu 2023 r. W sierpniu 2023 r. Putin podpisał ustawę formalnie zezwalającą Rosgwardii na otrzymywanie ciężkiej broni, w tym systemów artyleryjskich i innego zaawansowanego sprzętu. Decyzja ta odzwierciedlała instytucjonalną reakcję na słabe punkty bezpieczeństwa wewnętrznego ujawnione podczas buntu i oznaczała dalsze podniesienie rangi Rosgwardii w hierarchii represyjnych struktur reżimu Putina.

Tekst publikujemy dzięki uprzejmości serwisu Kyiv Post. Prosimy o wsparcie pracy niezależnych dziennikarzy z Kyiv Post

W następstwie zmian legislacyjnych w 2023 r. i późniejszego rozbudowania sił, Zołotow potwierdził we wrześniu 2025 r., że służba ta włączyła do swojego arsenału czołgi, artylerię przeciwpancerną, systemy samobieżne i systemy rakietowe wielokrotnego wystrzeliwania. Liczy ona około 370 tys. osób, a planowana jest jej dalsza rozbudowa.

Rosgwardia jak Strażnicy Islamskiej Rewolucji

Siły te są obecnie zdolne do działania zarówno na terenie Rosji, jak i na okupowanych terytoriach Ukrainy. Pod względem strukturalnym Rosgwardia coraz bardziej przypomina irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC), której zadaniem jest nie tylko stabilizacja wewnętrzna, ale także ochrona reżimu.Podobnie jak IRGC, Rosgwardia działa obecnie jako struktura hybrydowa, łącząc zdolności do tłumienia niepokojów wewnętrznych z możliwością funkcjonowania w środowiskach konfliktów o wysokiej intensywności za granicą. W obu przypadkach siły te są instytucjonalnie odizolowane od regularnych sił zbrojnych i podlegają bezpośrednio najwyższej władzy politycznej, aby zapewnić trwałość reżimu. Ostatnie wydarzenia w Iranie pokazują, jak takie równoległe formacje funkcjonują podczas wewnętrznych niepokojów. Podczas dużych fal protestów i niepokojów społecznych IRGC działała nie tylko jako siła do tłumienia zamieszek, ale także jako gwarant spójności elit i przetrwania reżimu. Podczas gdy regularne jednostki armii miały za zadanie strzec strategicznej infrastruktury i utrzymywać pozycje obronne terytorium, IRGC przejęła główną odpowiedzialność za stabilizację sytuacji wewnętrznej, powołując się na pretekst obrony państwa przed destabilizacją wywołaną z zewnątrz. W tym sensie wzmocnienie instytucjonalne Rosgwardii odzwierciedla podobne przewidywanie wewnętrznej niestabilności i celowe preferowanie odizolowanej władzy represyjnej. Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Rosja nasila działania przeciwko państwom NATO. "Czas Władimira Putina zaczyna biec coraz szybciej" Wzmacniając tę równoległą strukturę dowodzenia, Putin stworzył przeciwwagę w ramach aparatu represji, która może działać niezależnie od innych instytucji wojskowych, a w razie potrzeby je ograniczać. Priorytetowe traktowanie izolacji reżimu nad konsolidacją operacyjną sugeruje wyraźny nacisk na zabezpieczenie przed zamachem stanu. W przyszłym kryzysie Kreml prawdopodobnie będzie polegać na lojalnych politycznie siłach, których struktura dowodzenia pozostaje osadzona w pionowej strukturze prezydenckiej i działa poprzez strukturę dowodzenia bezpośrednio podlegającą prezydentowi Rosji.

Pokój to dla Putina gwóźdź do trumny. Bo bomba nie leży na froncie. Ona czeka na niego w kraju [OPINIA]

Rozszerzony mandat Rosgwardii jest również widoczny na okupowanych terytoriach Ukrainy. Od 2022 r. Moskwa polega na jednostkach Rosgwardii w zakresie prowadzenia działań przeciwko partyzantom i ruchom oporu, środków filtrujących oraz pseudowyborów. Według szacunków ukraińskich na początku 2024 r. w okupowanych regionach rozmieszczono ponad 35 tys. funkcjonariuszy Rosgwardii, zorganizowanych w formacje na poziomie brygad i grupy taktyczne wyposażone w pojazdy opancerzone i systemy artyleryjskie.Ponadto Kreml nadal zwiększa swoją obecność na okupowanych terytoriach. Na przykład w lutym 2026 r. rozmieścił dodatkowe jednostki Rosgwardii w pobliżu obiektów administracyjnych i wzdłuż kluczowych tras, aby wzmocnić bezpieczeństwo i infrastrukturę w okupowanych częściach obwodu zaporoskiego.

Wzrost wpływów Rosgwardii należy zatem rozumieć jako dążenie Putina do izolowania swojego reżimu od potencjalnego sprzeciwu w kraju i na okupowanych terytoriach Ukrainy. Poprzez instytucjonalizację równoległej struktury dowodzenia, rozbudowę zdolności wojskowych i włączenie sił bezpośrednio do prezydenckiej struktury dowodzenia Kreml wzmacnia izolację swojego systemu przymusu w warunkach przedłużającej się wojny.

Przekształcenie Rosgwardii sygnalizuje nie tylko przewidywanie przez reżim Putina potencjalnej niestabilności wewnętrznej, ale także uznanie, że przedłużająca się wojna zwiększa ryzyko strukturalne w ramach jego własnego systemu przymusu. Z perspektywy Zachodu restrukturyzacja Rosgwardii przez Putina może zminimalizować prawdopodobieństwo nagłego rozłamu wśród elit i wskazuje, że Kreml aktywnie izoluje swój reżim od niestabilności wewnętrznej. Nie jest to oznaka słabości Putina, ale raczej dowód jego determinacji do wzmocnienia mechanizmów zapobiegających wszelkim formom sprzeciwu wewnętrznego.