3000 celów w ciągu tygodnia. Operacja USA i Izraela w Iranie ujawnia nowy, przerażająco skuteczny model wojny

Operacja amerykańsko-izraelska w Iranie wyraźnie pokazuje, jak kluczowe dla skutecznych uderzeń są przewaga informacyjna i dominacja w powietrzu. To zapowiedź nowego modelu wojny, w którym o wyniku konfliktu mogą decydować pierwsze dni, a nawet pierwsze godziny walk.

Posłuchaj artykułu

x1 x2 x1.75 x1.5 x1.25 x1 x0.75 00:00 / 00:00 Audio generowane przez AI (ElevenLabs) i może zawierać błędy Sasan / Middle East Images / Middle East Images via AFP / AFP Dym i płomienie unoszą się nad miejscem nalotu na magazyn ropy w Teheranie, 7 marca 2026 r.

Casey Christie jest dyrektorem zarządzającym Christie and Associates, firmy zajmującej się bezpieczeństwem wojskowym i wywiadem z siedzibą w Londynie. Jest autorem wielu publikacji na temat zagrożeń geopolitycznych, bezpieczeństwa i obrony oraz współczesnej wojny.

Większość ludzi rozumie wojnę poprzez kampanie, które pamiętają z telewizji i podręczników historii — długie operacje bombowe, tygodnie manewrów i powolne, wyniszczające działania.Ostatnio nasze zbiorowe rozumienie zostało ukształtowane przez przerażające obrazy płynące z Ukrainy: surowe, poruszające filmy przedstawiające zimne okopy, nieustanny szum małych dronów i zmęczone twarze żołnierzy uwięzionych w statycznej wojnie o każdy centymetr. Jest to namacalne przypomnienie ludzkich kosztów konfliktu.Jednak to, co wydarzyło się w ciągu ostatniego tygodnia w Iranie, sugeruje, że chociaż model wojny wyniszczającej nadal funkcjonuje w niektórych teatrach działań wojennych, w innych miejscach pojawia się nowy, przerażająco skuteczny model. W ciągu około tygodnia Stany Zjednoczone i Izrael zaatakowały ponad 3000 celów na terytorium Iranu.

Od kilku godzin do kilku minut

Dla osób zaznajomionych z poprzednimi kampaniami sama liczba jest uderzająca. Podczas początkowej fazy wojny w Iraku w 2003 r. operacja “Shock and Awe” (“Szok i przerażenie”) była uważana za szczyt dominacji powietrznej, jednak operacja “Epic Fury” (“Epicka Furia”) przyniosła dwukrotnie większą gęstość uderzeń w tym samym czasie. Dziś różnica nie polega po prostu na lepszych samolotach lub dokładniejszej broni. Różnica polega na połączeniu informacji i dominacji powietrznej. Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Konflikt na Bliskim Wschodzie. Co oznacza dla Ukrainy?

• Tekst publikujemy dzięki uprzejmości serwisu Kyiv Post. Prosimy o wsparcie pracy niezależnych ukraińskich dziennikarzy z portalu Kyiv Post

Podczas gdy wojna w Ukrainie pokazuje, że żadna ze stron nie jest w stanie osiągnąć przewagi w powietrzu — co skutkuje straszliwym, powolnym wyniszczeniem — kampania w Iranie jest idealnym przykładem pełnego spektrum możliwości. Łącząc cyfrowy obraz pola bitwy z nieograniczoną zdolnością do ataków z powietrza, Stany Zjednoczone i Izrael skróciły tzw. kill chain, czyli sekwencję od wykrycia celu aż po jego fizyczną eliminację, z kilku godzin do kilku minut, a w niektórych przypadkach do kilku sekund. Wyniki są wymierne: w ciągu siedmiu dni Stany Zjednoczone i Izrael zniszczyły irańskie siły powietrzne i wysłały większość irańskiej marynarki wojennej na dno Zatoki Perskiej.

Informacje i precyzja

Postępy w dziedzinie sztucznej inteligencji (AI), integracji sensorów i przetwarzania danych stworzyły pole walki, na którym informacje przekazywane są niemal natychmiastowo. Po raz pierwszy w historii dużych działań wojennych zastosowano precyzyjne pociski uderzeniowe (PrSM) oraz niedrogie bezzałogowe systemy bojowe (LUCAS) — autonomiczne roje, które mogą naśladować sygnatury wroga lub uderzać w mobilne wyrzutnie w ciągu kilku sekund od ich uruchomienia.Algorytmy analizują obecnie strumienie danych z prędkością, której nie jest w stanie dorównać żaden człowiek. Ludzie nadal podejmują decyzje, ale obecnie działają w znacznie szybszym systemie, w którym czas między wykryciem zagrożenia a uderzeniem skrócił się z kilku godzin do kilku minut.

• Domino ruszyło. Wojna w Iranie już trzęsie Europą i uderzy w Trumpa

Praktyczny efekt tej transformacji jest wyraźnie widoczny od 28 lutego. Liczba wystrzelonych irańskich rakiet balistycznych — która pierwszego dnia wynosiła setki — spadła o 86 proc. w ciągu zaledwie jednego tygodnia. Samoloty bojowe były w stanie atakować wiele celów w krótkich odstępach czasu, ponieważ nowe dane o celach były stale przekazywane do sieci. Czarny dym unosi się po wybuchu pożarów w wyniku amerykańsko-izraelskich ataków na obiekty magazynowania ropy w Teheranie, 8 marca 2026 r.Fatemeh Bahrami / ANADOLU / Anadolu via AFP / AFP Duże operacje uderzeniowe, takie jak fala 50 myśliwców, które zrównały z ziemią podziemny bunkier najwyższego przywódcy Iranu Alego Chameneia w Teheranie, odzwierciedlają w pełni zintegrowaną architekturę cyfrową, w której satelity, możliwości cybernetyczne i bombowce z technologią stealth (o obniżonej wykrywalności) działają jako jedna spójna struktura.Kampania w Iranie pozwala nie tylko rzucić okiem na współczesną wojnę, ale także pokazuje, jak wygląda ona, gdy toczą ją państwa posiadające pełne spektrum zaawansowanej potęgi militarnej. Kontrast jest wyraźny: wyniszczająca wojna w Ukrainie odzwierciedla ograniczenia systemów uderzeniowych bez dominacji w powietrzu. W Iranie Stany Zjednoczone i Izrael pokazały, że mając informacje i dominację w powietrzu, można determinować tempo całej wojny.

• Putin naraża się Trumpowi. Bez jego pomocy Iran byłby ślepy na jedno oko

Dla przeciętnego obserwatora skala uderzeń — w tym zniszczenie ponad 30 irańskich statków i likwidacja bazy przemysłowej produkującej pociski balistyczne — może wydawać się dramatyczna, ale ważniejsza zmiana dotyczy tempa. Wojna w epoce przemysłowej opierała się na masie i czasie. Wojna algorytmiczna opiera się na szybkości. Zanim tradycyjne siły zbrojne zaczną koordynować odpowiedź, ich struktura dowodzenia zostanie już metodycznie zlikwidowana.

Wnioski dla Zachodu

Ta transformacja ma konsekwencje wykraczające daleko poza Bliski Wschód. Siła militarna nie jest już definiowana wyłącznie przez liczbę czołgów lub okrętów, jakie posiada dany kraj, ale przez zdolność do integracji danych i sztucznej inteligencji w “skondensowanym” cyklu decyzyjnym. Weźmy na przykład Wielką Brytanię. Wniosek z ostatniego tygodnia jest jasny: utrzymanie sił zbrojnych na światowym poziomie wymaga czegoś więcej niż tylko sprzętu; wymaga infrastruktury cyfrowej, aby móc konkurować w świecie, w którym pierwsze 48 godzin konfliktu może teraz decydować o jego całym przebiegu.Tempo, w jakim toczą się obecnie nowoczesne wojny, powinno dać do myślenia brytyjskim planistom wojskowym. Jeśli o wyniku konfliktu coraz częściej decydują pierwsze dni dzięki dominacji danych i celowaniu wspomaganemu sztuczną inteligencją, Wielka Brytania musi wyjść poza tradycyjne zamówienia publiczne. Nie wystarczy już po prostu “wzmocnić siły powietrzne” większą liczbą samolotów — Wielka Brytania musi nadać priorytet suwerennej architekturze sztucznej inteligencji, zdolnej połączyć samoloty Typhoon i F-35 w spójną cyfrową sieć.

• Ursula von der Leyen rozwścieczyła dyplomatów. “Czyje to stanowisko? Na pewno nie nasze”

Muszą wzrosnąć inwestycje nie tylko w platformy załogowe, ale także w autonomiczne roje dronów i bezzałogowe statki powietrzne (UAV), które zapewniają masę i wytrwałość, których pozbawione są małe, choć zaawansowane technologicznie siły powietrzne. Wielka Brytania nadal posiada światowej klasy wiedzę specjalistyczną, ale utrzymanie strategicznej pozycji będzie wymagało zmiany sposobu myślenia: postrzegania sztucznej inteligencji i integracji przeciwlotniczej nie jako zwykłych dodatków, ale jako centralnego systemu nerwowego współczesnej wojny i obrony.Pytanie brzmi teraz, czy Wielka Brytania zdecyduje się przewodzić w erze algorytmów, czy też poniesie koszty, pozostając w tyle w walce, która może się zakończyć, zanim jeszcze w pełni do niej wejdziemy.